Zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid is het vermogen van mensen om zichzelf te redden op alle levensterreinen met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg. Zelfredzaamheid is een belangrijke bouwsteen voor het welbevinden. Het wordt beïnvloed door factoren binnen en buiten de persoon.

Factoren binnen de persoon zijn psychisch en functioneel van aard. Het gaat hierbij om persoonlijkheid, weerbaarheid, denkvermogen en lichamelijke mogelijkheden.

Factoren buiten de persoon zijn de fysieke en sociale omgeving. Zo biedt een levensbestendige woning de mogelijkheid om langer zelfstandig te blijven wonen. Veilige looproutes met voldoende rustpunten en voorzieningen in de buurt kunnen bijvoorbeeld de mobiliteit bevorderen. De sociale omgeving kan iemand ondersteunen bij bijvoorbeeld praktische zaken, als de administratie, huishoudelijk werk of vervoer.

Zelfredzaamheid komt in gevaar bij lichamelijke, psychische of cognitieve beperkingen. Naarmate de leeftijd toeneemt, krijgen mensen meer beperkingen. Hierdoor kunnen onder andere het uitvoeren van dagelijkse bezigheden en het onderhouden van contacten lastiger worden. Beperkingen kunnen ook leiden tot afhankelijkheid van anderen, bijvoorbeeld ondersteuning bij persoonlijke verzorging, bij het huishouden of vervoer. Wanneer deze zorg en ondersteuning niet (geheel) vanuit het eigen netwerk gegeven kan worden, is professionele zorg en ondersteuning nodig.

In het najaar van 2016 zijn nieuwe cijfers over dit onderwerp verzameld. Deze vindt u achter het tabblad Cijfers, in de tabel onder ‘Monitor Volwassenen en ouderen 2016’. Het actualiseren van de tekst per gemeente heeft geen prioriteit gekregen.

<

Bronnen

  • Jansen, B
  • Handreiking zelfredzaamheid voor verpleegkundigen
  • Utrecht, Vilans, 2013.
  • Leeuwen M van, Kesteren J van
  • Zelfredzaamheid van ouderen
  • Den Haag: Netwerk Ouderenzorg Haaglanden, 2011.