Vrijwilligerswerk en mantelzorg

Vrijwilligerswerk vormt een waardevolle bijdrage voor de maatschappij. Er zijn ook aanwijzingen dat vrijwilligerswerk een positieve invloed heeft op de gezondheid. Het doen van vrijwilligerswerk zorgt onder andere voor bijblijven in de maatschappij, uitbreiding van het sociale netwerk en een gevoel van voldoening. Voor functies die voorheen door professionals werden uitgevoerd (zoals begeleiding, boodschappen doen, activiteiten ondersteunen), wordt steeds meer een beroep gedaan op vrijwilligers.

Mantelzorg is zorg, die gegeven wordt aan een bekende uit de eigen omgeving, zoals de partner, ouders, een kind, buren of vrienden, als deze persoon voor langere tijd ziek, hulpbehoevend of gehandicapt is. Mantelzorg wordt niet betaald. Mantelzorgers geven deze zorg, omdat zij een persoonlijke band hebben met degene voor wie zij zorgen. In tegenstelling tot vrijwilligerswerk is mantelzorg vaak geen bewuste keuze. Mantelzorg overkomt je.

Door veranderingen in de wet zal er de komende tijd een groter beroep worden gedaan op mantelzorgers en vrijwilligers. Bovendien neemt het aantal ouderen zowel absoluut als relatief toe, wat de vraag naar mantelzorgers en vrijwilligers verder doet toenemen. Het is daarom belangrijk dat mantelzorgers en vrijwilligers voldoende ondersteuning ontvangen. Zo kan de gemeente lotgenotencontact, belangenbehartiging en respijtzorg faciliteren.

Vrijwilligerswerk en mantelzorg in de gemeente Harderwijk

In 2016 verricht 34% van de volwassenen van 19-65 jaar in de gemeente Harderwijk vrijwilligerswerk. Ongeveer één op de zes volwassenen is mantelzorger. Twee procent van alle volwassenen in de gemeente Harderwijk is tamelijk zwaar belast tot overbelast door het geven van mantelzorg.

Het aandeel vrijwilligers is in de gemeente Harderwijk kleiner dan in de Noord-Veluwe.

Vrijwilligerswerk en mantelzorg 19-65 jarigen, 2016
  Gemeente Harderwijk Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Doet vrijwilligerswerk 34% 39% 37%
Is mantelzorger¹ 17% 17% 17%
Is tamelijk zwaar tot overbelast door mantelzorg geven 2% 2% 2%
¹ Langer dan 3 maanden en/of meer dan 8 uur per week
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

 Meer gegevens over vrijwilligerswerk en mantelzorg in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2016.

Trends

V Vrijwilligerswerk en mantelzorg HarderwijkOp de Noord-Veluwe is het aandeel vrijwilligers en mantelzorgers onder 19-65 jarigen toegenomen tussen 2012 en 2016.

In de gemeente Harderwijk lijkt het aandeel vrijwilligers tussen 2012 en 2016 te dalen, maar de daling is niet significant. Het aandeel mantelzorgers in de gemeente Harderwijk is toegenomen tussen 2012 en 2016.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

V Vrijwilligerswerk en mantelzorg NV

Het aandeel vrouwen dat mantelzorg geeft is bijna twee keer zo groot als het aandeel mannen.

35-65 jarigen doen vaker vrijwilligerswerk dan 19-34 jarigen. Het grootste aandeel mantelzorgers bevindt zich in de leeftijdsgroep 50-64 jaar en het kleinste aandeel in de leeftijdsgroep 19-34 jaar. Mantelzorg wordt vaak gegeven door (schoon)kinderen. Volwassenen in de leeftijdsgroep 50-64 jaar hebben relatief vaak oudere ouders die hulpbehoevend zijn.

Hoogopgeleide volwassenen doen vaker vrijwilligerswerk dan volwassenen met een gemiddeld of laag opleidingsniveau.

Het aandeel volwassenen dat vrijwilligerswerk doet of mantelzorg geeft verschilt niet tussen alleenwonende en samenwonende volwassenen.

 

Vrijwilligerswerk en mantelzorg in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel volwassenen dat vrijwilligerswerk doet, loopt uiteen van 28% in de gemeente Doetinchem tot 47% in de gemeente Heerde. De gemeente Harderwijk behoort tot de gemeenten met minder vrijwilligers dan gemiddeld in Noord- en Oost-Gelderland.

Het aandeel volwassenen dat mantelzorg geeft, varieert van 14% in de gemeente Apeldoorn tot 22% in de gemeente Aalten. De gemeente Harderwijk scoort gemiddeld in de regio.

 

V vrijwilligerswerkV mantelzorg geven

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Monitor volwassenen en ouderen 2016

Vrijwilligerswerk en mantelzorg in de gemeente Harderwijk

In 2016 verricht 36% van de 65-plussers in de gemeente Harderwijk vrijwilligerswerk. Eén op de zeven 65-plussers is mantelzorger; één op de acht 65-plussers ontvangt mantelzorg. Eén procent van alle 65-plussers in de gemeente Harderwijk is tamelijk zwaar belast tot overbelast door het geven van mantelzorg.

Het aandeel ouderen dat mantelzorg verleent is lager in de gemeente Harderwijk dan in de Noord-Veluwe.

Vrijwilligerswerk en mantelzorg 65-plussers, 2016
  Gemeente Harderwijk Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Doet vrijwilligerswerk 36% 38% 36%
Is mantelzorger¹ 14% 17% 15%
Is mantelzorgontvanger 12% 10% 11%
Is tamelijk zwaar tot overbelast door mantelzorg geven 1% 2% 2%
1 Langer dan 3 maanden en/of meer dan 8 uur per week
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Meer gegevens over vrijwilligerswerk en mantelzorg in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2016.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

O Vrijwilligerswerk en mantelzorg NV

Mannen doen vaker vrijwilligerswerk dan vrouwen.
Een groter aandeel vrouwen dan mannen ontvangt mantelzorg. Dat heeft deels met de leeftijd te maken. Onder de oudste ouderen zijn meer vrouwen dan mannen, en de zorgbehoefte neemt toe met de leeftijd.

Onder 65-74 jarigen is het aandeel vrijwilligers en mantelzorgers groter dan onder 75-plussers.
Het aandeel 75-plussers dat mantelzorg ontvangt, is ruim drie keer zo groot als het aandeel 65-74 jarigen dat mantelzorg ontvangt.

Naarmate het opleidingsniveau toeneemt, is het aandeel vrijwilligers groter.
Het aandeel dat mantelzorg ontvangt, is kleiner bij hoger opgeleiden. Deels hangt dit samen met de leeftijd. Jongere ouderen zijn gemiddeld hoger opgeleid en hebben minder zorg nodig dan oudere ouderen.

Van de 65-plussers die met minimaal één persoon samen wonen, is een groter aandeel vrijwilliger en/of mantelzorger dan van de 65-plussers die alleen wonen.
Van de alleenwonende 65-plussers ontvangt een groter aandeel mantelzorg dan van de samenwonende 65-plussers. Dit hangt deels samen met de leeftijd: oudere ouderen wonen vaker alleen en hebben vaker zorg nodig dan jongere ouderen.

Vrijwilligerswerk en mantelzorg in Noord- en Oost-Gelderland

O vrijwilligerswerk

Het aandeel 65-plussers dat vrijwilligerswerk doet, loopt uiteen van 29% in de gemeente Doetinchem tot 44% in de gemeente Lochem. De gemeente Harderwijk (36%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Het aandeel 65-plussers dat mantelzorg geeft, varieert van 13% in de gemeente Montferland tot 21% in de gemeente Ermelo. De gemeente Harderwijk (14%) behoort tot de gemeenten met minder mantelzorgers dan gemiddeld in Noord- en Oost-Gelderland.

Het aandeel 65-plussers dat mantelzorg ontvangt, varieert van 7% in de gemeente Lochem tot 16% in de gemeente Montferland. De gemeente Harderwijk (12%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

 

O mantelzorg gevenO mantelzorg ontvangen

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Monitor volwassenen en ouderen 2016