Mantelzorg

Mantelzorg is zorg die gegeven wordt aan een bekende uit de eigen omgeving, zoals partner, ouders, kind, buren of vrienden, als deze persoon voor langere tijd ziek, hulpbehoevend of gehandicapt is. Mantelzorg wordt niet betaald. Mantelzorgers geven deze zorg, omdat zij een persoonlijke band hebben met degene voor wie zij zorgen. In tegenstelling tot vrijwilligerswerk is mantelzorg vaak geen bewuste keus. Mantelzorg overkomt je. Door veranderingen in de wet zal er de komende tijd een groter beroep worden gedaan op mantelzorgers en vrijwilligers. Bovendien neemt het aantal ouderen zowel absoluut als relatief toe, wat de vraag naar mantelzorgers verder doet toenemen. Het is daarom belangrijk dat mantelzorgers voldoende ondersteuning kunnen ontvangen. Zo kan de gemeente lotgenotencontact, belangenbehartiging en respijtzorg faciliteren.

In het najaar van 2016 zijn nieuwe cijfers over dit onderwerp verzameld. Deze vindt u achter het tabblad Cijfers, in de tabel onder ‘Monitor Volwassenen en ouderen 2016’. Onderstaande tekst wordt nog geactualiseerd.

Mantelzorg in de gemeente Heerde

In 2012 is 14% van de volwassenen van 19-65 jaar in de gemeente Heerde mantelzorger volgens de definitie dat er langer dan drie maanden of meer dan acht uur in de week mantelzorg verleend wordt. Door 2% van de 19-65 jarigen in de gemeente Heerde wordt mantelzorg ontvangen. Dit percentage is beduidend lager dan het percentage dat mantelzorg geeft, omdat relatief weinig personen in de leeftijd van 19-65 jaar hulpbehoevend zijn. Van degenen die mantelzorg verlenen, voelt 7% zich tamelijk zwaar tot overbelast. Dit is 1% van alle 19-65 jarigen in de gemeente Heerde of circa 110 inwoners van 19-65 jaar.  

Het percentage volwassenen dat mantelzorg geeft, is in de gemeente Heerde hoger dan gemiddeld in Midden-IJssel/Oost-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland. Er is geen verschil ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Het percentage dat mantelzorg ontvangt, is in de gemeente Heerde even hoog als in Midden-IJssel/Oost-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland. Dit geldt ook voor het percentage dat (over)belast is door het geven van mantelzorg. Dit laatste wijkt ook niet af van het landelijk gemiddelde.

Mantelzorg bij 19-65 jarigen, 2012
  Gemeente Heerde Midden-IJssel/Oost-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland Nederland
Mantelzorger1 14% 10% 11% 12%
Mantelzorgontvanger 2% 2% 3% -
Tamelijk zwaar tot overbelast door mantelzorg geven 1% 2% 2% 2%
1 Langer dan drie maanden of meer dan acht uur per week.
- Geen gegevens beschikbaar.
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Trends

Het percentage volwassenen dat in het voorgaande jaar in de gemeente Heerde mantelzorg heeft gegeven, is in 2012 even hoog als in 2008. In Midden-IJssel/Oost-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland zijn er ook geen verschillen ten opzichte van 2008. Het percentage volwassenen dat mantelzorg ontvangt, is in de gemeente Heerde in 2012  ook ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2008. In Midden-IJssel/Oost-Veluwe is dit ook gelijk gebleven, maar in Noord- en Oost-Gelderland is het iets toegenomen.

Verschillen tussen doelgroepen in Midden-IJssel/Oost-Veluwe

V mantelzorg MIJ-OVBijna twee keer zoveel vrouwen als mannen verlenen mantelzorg. Mogelijk hangt dit samen met het feit dat vrouwen een groter sociaal netwerk hebben dan mannen waardoor de kans dat er een hulpbehoevende in het netwerk voorkomt groter is.

Het grootste aandeel mantelzorgers bevindt zich in de leeftijdsgroep 50-64 jarigen en het kleinste aandeel in de leeftijdsgroep 19-34 jarigen. Mantelzorg wordt vaak gegeven door (schoon)kinderen. Volwassenen in de leeftijdscategorie van 50-64 jaar hebben relatief vaak oudere ouders die hulpbehoevend zijn.  

Van de hoogopgeleide volwassenen in de Midden-IJssel/Oost-Veluwe is een kleiner percentage mantelzorger dan van de volwassenen met een middelbaar of lager opleidingsniveau.

Mantelzorg geven in Noord- en Oost-Gelderland

Aandeel 19-65 jarigen dat mantelzorg verleent, 2012Het aandeel 19-65 jarigen dat mantelzorg geeft, varieert van 8% in de gemeente Apeldoorn tot 16% in de gemeente Hattem. De gemeente Heerde behoort tot de gemeenten die boven het gemiddelde scoren.

Bronnen

  • Sadiraj K, Timmermans J, Ras M, de Boer A
  • De toekomst van de mantelzorg.
  • Den Haag, Sociaal en Cultureel Planbureau, 2009.
  • Oudijk D, Boer A de, Woittiez I, Timmermans J, de Klerk M
  • Mantelzorg uit de doeken.
  • Den Haag: MEZZO, 2010.
  • Post N, Boer AH de, Klerk MMY de
  • Mantelzorg: Wat is de relatie met volksgezondheid?
  • 25 september 2013.
  • GGD Noord- en Oost-Gelderland, Monitor volwassenen en ouderen 2012.

Mantelzorg in de gemeente Heerde

De gegevens over mantelzorg zijn verzameld in 2010. De gemeente Heerde behoorde toen niet tot het werkgebied van GGD Noord- en Oost-Gelderland. Daardoor zijn geen vergelijkbare gegevens over de gemeente beschikbaar.

Mantelzorg 65-plussers, 2010
  Gemeente Heerde Midden-IJssel/Oost-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland2
Mantelzorger1 - 11% 12%
Mantelzorgontvanger1 - 15% 15%
Tamelijk zwaar tot overbelast door mantelzorg geven - 1% 2%
1 : Op het moment van invullen van de vragenlijst
2 : De gegevens van 2010 zijn op basis van de huidige gemeenten in de GGD-regio, exclusief de gemeenten Heerde en Hattem; inclusief de gemeente Deventer
- : Geen gegevens beschikbaar
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Trends

O mantelzorg Hattem

In Midden-IJssel/Oost-Veluwe is het percentage 65-plussers dat mantelzorg geeft in 2010 toegenomen ten opzichte van 2005. Deze toename heeft waarschijnlijk te maken met de vergrijzing, maar mogelijk ook met het feit dat de term ’mantelzorger’ steeds bekender wordt. Men herkent zichzelf daardoor eerder in de definitie van mantelzorger.

In Midden-IJssel/Oost-Veluwe is het percentage 65-plussers dat mantelzorg ontvangt in 2010 ook toegenomen ten opzichte van 2005.

 

Mantelzorg in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel 65-plussers dat mantelzorg geeft, varieert van 8% in de gemeente Epe tot 15% in de gemeente Oost Gelre.

Het aandeel 65-plussers dat mantelzorg ontvangt, varieert van 11% in de gemeente Zutphen tot 18% in de gemeente Doetinchem.

Aandeel 65-plussers dat mantelzorg ontvangt, 2010Aandeel 65-plussers dat mantelzorg verleent, 2010

Bronnen

  • Sadiraj K, Timmermans J, Ras M, de Boer A
  • De toekomst van de mantelzorg.
  • Den Haag, Sociaal en Cultureel Planbureau, 2009.
  • Oudijk D, Boer A de, Woittiez I, Timmermans J, de Klerk M
  • Mantelzorg uit de doeken.
  • Den Haag: MEZZO, 2010.
  • Post N, Boer AH de, Klerk MMY de
  • Mantelzorg: Wat is de relatie met volksgezondheid?
  • 25 september 2013.
  • GGD Gelre-IJssel, Ouderenmonitor 2010.