Alcoholgebruik

Alcohol is het meest gebruikte genotmiddel in Nederland. Alcoholgebruik kan schadelijk zijn en verhoogt de kans op ziekten, zoals beroerte, borst-, darm- en longkanker, levercirrose en hoofd- en halstumoren. Overmatig alcoholgebruik veroorzaakt schade aan de maatschappelijke en sociale omgeving, bijvoorbeeld door  verkeersongelukken, uitgaansgeweld, psychosociale problemen en verslaving. Het alcoholgebruik dat zich in de puberteit ontwikkelt, bepaalt vaak hoe mensen in hun verdere leven met alcohol omgaan. Alcoholpreventie heeft als doel verantwoord alcoholgebruik te stimuleren en de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik te voorkómen. De nieuwe alcoholrichtlijn voor volwassenen van de Gezondheidsraad (2015) luidt om geen alcohol te drinken of in ieder geval niet meer dan één glas per dag.

Voor jongeren is alcohol extra schadelijk. Het belemmert de ontwikkeling van de hersenen en andere organen die in de groei zijn, het kan leiden tot problemen met alcoholgebruik op latere leeftijd (verslaving) en jongeren krijgen sneller een alcoholvergiftiging. Bovendien speelt alcohol een grote rol bij probleemgedrag, zoals crimineel en agressief gedrag, angst en depressieve klachten, lage zelfcontrole, een slechte relatie hebben met ouders en veel spijbelen. Net als voor volwassenen is het ook voor jongeren beter om helemaal geen alcohol te drinken. Sinds 1 januari 2014 is het per wet verboden aan jongeren onder de 18 jaar alcohol te verkopen en zijn jongeren onder de 18 jaar strafbaar als ze alcohol bij zich hebben op voor publiek toegankelijke plaatsen.

De opvattingen van ouders over het alcoholgebruik door jongeren is van invloed op het drinkgedrag van hun kind.

Alcoholgebruik in de gemeente Winterswijk

In 2015 heeft in de gemeente Winterswijk 25% van de middelbare scholieren recent (in de vier weken vóór het onderzoek) alcohol gedronken (een glas of meer). Veel alcohol op één avond is extra schadelijk. 22% van de middelbare scholieren heeft recent bij minstens één gelegenheid vijf of meer glazen alcohol gedronken (bingedrinken). Van de middelbare scholieren die alcohol gebruiken, drinkt de meerderheid dus veel alcohol.

Het alcoholgebruik in de gemeente Winterswijk is lager dan in de Achterhoek en in lijn met het alcoholgebruik in Noord- en Oost-Gelderland en Nederland.

In de gemeente Winterswijk zijn er relatief minder ouders die instemmen met het alcoholgebruik van hun kind dan in de Achterhoek.

Alcoholgebruik middelbare scholieren, 2015
  Gemeente Winterswijk Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland Nederland  
Heeft ooit alcohol gedronken (een slokje of een glas of meer) 57% 63% 62% 59%
Heeft recent alcohol gedronken (een glas of meer) 25% 32% 28% 26%
Is recent bingedrinker 22% 26% 22% 22%
Ouders stemmen in met het alcoholgebruik 24% 28% 23% -
- : Geen gegevens beschikbaar
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Middelbare scholieren in de gemeente Winterswijk drinken vooral alcohol thuis bij anderen (24%) of thuis met anderen (16%).

Trends

Landelijk is het percentage middelbare scholieren dat recent alcohol heeft gedronken en het percentage recente bingedrinkers tussen 2003 en 2013 gedaald. Ook in de gemeente Winterswijk is het percentage alcoholgebruikers en het percentage bingedrinkers onder scholieren sinds 2003 flink gedaald. Het percentage alcoholgebruikers en bingedrinkers onder vierdeklassers is tussen 2011 en 2015 significant gedaald. Onder tweedeklassers is echter geen afname waargenomen. Dit is in lijn met de ontwikkelingen in de Achterhoek.

J alcoholgebruikers WinterswijkJ bingedrinkers Winterswijk

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

J alcohol AhOnder jongens is het aandeel alcoholgebruikers en het aandeel bingedrinkers groter dan onder meisjes. Ouders van jongens stemmen vaker in met alcoholgebruik dan ouders van meisjes.

Onder vierdeklassers is het aandeel alcoholgebruikers en het aandeel bingedrinkers groter dan onder tweedeklassers. Ouders van vierdeklassers stemmen vaker in met alcoholgebruik dan ouders van tweedeklassers.

Onder vmbo'ers is het aandeel alcoholgebruikers en het aandeel bingedrinkers groter dan onder havo/vwo'ers. Ouders van vmbo'ers stemmen vaker in met alcoholgebruik dan ouders van havo/vwo'ers.

Onder autochtonen en westerse allochtonen is het aandeel alcoholgebruikers en het aandeel bingedrinkers groter dan onder niet-westerse allochtonen. Ouders van autochtonen en westerse allochtonen stemmen vaker in met alcoholgebruik dan ouders van niet-westerse allochtonen.

Alcoholgebruik in Noord- en Oost-Gelderland

J alcoholrecent

De kaarten laten zien dat het alcoholgebruik toeneemt van het westelijke naar het oostelijke deel van de regio.

Het aandeel middelbare scholieren dat recent alcohol heeft gebruikt, loopt uiteen van 15% in de gemeente Oldebroek tot 40% in de gemeente Aalten. Het aandeel recente bingedrinkers loopt uiteen van 14% in de gemeente Elburg tot 32% in de gemeente Aalten. Het aandeel ouders dat instemt met alcoholgebruik, loopt uiteen van 17% in de gemeente Zutphen tot 33% in de gemeente Oude IJsselstreek.

Met 25% recente drinkers, 22% bingedrinkers en 24% ouders die instemmen met alcoholgebruik hoort de gemeente Winterswijk bij de gemeenten die in de middenmoot scoren.

J alcoholoudersJ alcoholbinge

Bronnen

  • Schrijvers, CTM, Schoemaker, CG
  • Spelen met gezondheid: leefstijl en psychische gezondheid van de Nederlandse jeugd.
  • Bilthoven: RIVM, 2008.
  • Gezondheidsraad
  • Richtlijnen goede voeding 2015
  • Laar MW van, Ooyen-Houben MMJ van
  • Jaarbericht Nationale Drugmonitor 2015
  • Utrecht, Trimbos-instituut, 2016.
  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • E-MOVO 2015.
  • Looze M de
  • Gezondheid, welzijn en opvoeding van jongeren in Nederland, HBSC 2013.
  • Utrecht, Universiteit Utrecht, 2014.