Lichamelijke activiteit

Lichamelijke activiteit bevordert de kwaliteit van leven en is gunstig voor de gezondheid. Regelmatig matig intensief bewegen, zoals fietsen of stevig wandelen, verlaagt het risico op hartziekten, diabetes, beroerte, depressie, botontkalking, dikke darmkanker en borstkanker. Intensief bewegen, zoals hardlopen, voetballen en tennis, bevordert bovendien de conditie van hart en longen.

Wie voldoende lichamelijk actief is, kan daarnaast toch te veel langdurig achtereen zitten (sedentair gedrag), bijvoorbeeld door te computeren of televisie te kijken. Sedentair gedrag kent ook gezondheidsrisico’s, zoals een verhoogd risico op diabetes, depressie en vroegtijdig overlijden.

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat kinderen dagelijks één uur ten minste matig intensief lichamelijk actief moeten zijn, waarbij de activiteiten minimaal twee maal per week gericht zijn op het verbeteren of handhaven van lichamelijke fitheid (kracht, lenigheid en coördinatie). De NNGB is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn. Het is niet bekend hoeveel kinderen in de gemeente aan de NNGB voldoen. Daarom wordt getoond hoeveel kinderen minimaal 7 uur per week bewegen.

De richtlijn voor jongeren tot 17 jaar is om niet langer dan twee uur per dag televisie te kijken of te computeren in de vrije tijd.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Berkelland

In de gemeente Berkelland beweegt in 2013 87% van de kinderen minimaal zeven uur per week. Ook zijn bijna vier op de vijf kinderen lid van een sportvereniging. Daar tegenover staat dat 1% inactief is (zij bewegen minder dan drie uur per week) en dat ruim eenderde van de kinderen meer dan twee uur per dag tv kijkt of computert.

Het aandeel kinderen dat 7 uur of meer per week beweegt is in de gemeente Berkelland groter dan in de Achterhoek en in Noord- en Oost-Gelderland. Ook zijn er relatief meer kinderen lid van een sportvereniging en relatief minder kinderen inactief vergeleken met Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit van kinderen, 2013
  Gemeente Berkelland Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Beweegt 7 uur of meer per week 87% 84% 80%
Is lid van een sportvereniging 78% 78% 70%
Is inactief 1% 2% 3%
Dagelijks > 2 uur tv kijken of computeren 34% 36% 31%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Trends

K lichamelijke activiteit Berkelland

In de Achterhoek is het percentage kinderen dat minimaal zeven uur per week beweegt ongeveer hetzelfde gebleven. Het aandeel kinderen dat lid is van een sportvereniging is toegenomen, maar het percentage kinderen dat dagelijks meer dan twee uur tv kijkt of computert is ook toegenomen sinds 2009. In de gemeente Berkelland is alleen het dagelijks tv kijken of computeren toegenomen sinds 2009.

 

Verschil tussen doelgroepen in de Achterhoek

K lichamelijke activiteit Achterhoek1Jongens bewegen vaker zeven uur of meer per week dan meisjes, maar besteden ook vaker meer dan twee uur per dag aan tv kijken of computeren dan meisjes.

Oudere kinderen bewegen vaker zeven uur of meer per week en  zijn vaker lid van een sportvereniging, maar besteden ook vaker meer dan twee uur  per dag aan tv kijken of computeren dan jongere kinderen.

Kinderen uit gezin met een lage SES zijn minder vaak lid van een sportvereniging en besteden vaker meer dan twee uur per dag aan tv kijken of computer dan kinderen uit een gezin met een hoge SES.

Autochtone kinderen bewegen vaker meer dan zeven uur per week en zijn vaker lid van een sportvereniging dan niet-westerse allochtone kinderen. Westerse allochtone kinderen zijn vaker lid van een sportvereniging dan autochtone kinderen.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

Kinderen 2-12 jaar die dagelijks 2 uur tv kijken of computeren, 2013Het aandeel kinderen dat zeven uur of meer per week beweegt, loopt uiteen van 72% in gemeente Nunspeet tot 89% in gemeente Oost Gelre. Het aandeel kinderen dat lid is van een sportvereniging loopt uiteen van 52% in de gemeente Nunspeet tot 85% in de gemeente Oost Gelre. Het aandeel kinderen dat dagelijks meer dan twee uur per dag tv kijkt of computert, loopt uiteen van 21% in de gemeente Nunspeet tot 39% in de gemeenten Oude IJsselstreek, Oost Gelre en Montferland.

De gemeente Berkelland behoort ten aanzien van bewegen (87%) en het percentage kinderen dat lid is van een sportvereniging (78%) tot de gemeenten met de gunstige scores. Voor wat betreft tv kijken of computeren (34%), hoort de gemeente Berkelland bij de gemeenten met de ongunstige scores.

Kinderen 4-12 jaar die 7 uur of meer per week bewegen, 2013Kinderen 2-12 jaar lid zijn van een sportvereniging, 2013

Bronnen

  • Hildebrandt VH, Bernaards CM, Stubbe JH
  • Trendrapport Bewegen en Gezondheid 2010/2011.
  • Leiden: TNO, 2013.

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat jongeren dagelijks één uur ten minste matig intensief lichamelijk actief moeten zijn, waarbij de activiteiten minimaal twee maal per week gericht zijn op het verbeteren of handhaven van lichamelijke fitheid (kracht, lenigheid en coördinatie). De NNGB is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

De richtlijn voor jongeren tot 17 jaar is om niet langer dan twee uur per dag televisie te kijken of te computeren in de vrije tijd. In E-MOVO 2015 is gevraagd hoeveel tijd middelbare scholieren buiten schooltijd zittend of liggend naar een beeldscherm kijken, zoals TV of filmpjes kijken, iets opzoeken op internet voor huiswerk, berichtjes sturen, of zittend een spel spelen op de computer, laptop, tablet of smartphone.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Berkelland

In de gemeente Berkelland voldoet in 2015 ongeveer één op de vijf middelbare scholieren aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en is ongeveer drie kwart lid van een sportvereniging. Van de middelbare scholieren in de gemeente Berkelland kijkt 67% meer dan twee uur per dag naar een beeldscherm.

In de gemeente Berkelland is een groter aandeel middelbare scholieren lid van een sportvereniging dan in Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit middelbare scholieren, 2015
  Gemeente Berkelland Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 21% 20% 18%
Is lid van een sportvereniging 76% 74% 69%
Dagelijks > 2 uur beeldschermtijd 67% 68% 67%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente, de regio en Nederland staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers E-MOVO 2015.

Trends

J lichamelijke activiteit BerkellandIn de Achterhoek daalde het aandeel middelbare scholieren dat voldoet aan de NNGB tussen 2007 en 2011, maar in 2015 lijkt het weer te stijgen. In de gemeente Berkelland is hetzelfde patroon zichtbaar, maar de trend is niet statistisch significant.

Het aandeel middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging daalt, zowel in de Achterhoek als in de gemeente Berkelland. In de gemeente Berkelland is deze daling niet statistisch significant.

Verschil tussen doelgroepen in de Achterhoek

J lichamelijke activiteit Achterhoek

Jongens voldoen vaker aan de NNGB, zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder tijd aan een beeldscherm dan meisjes.

Tweedeklassers zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder tijd aan een beeldscherm dan vierdeklassers.

Havo/vwo’ers voldoen vaker aan de NNGB, zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder tijd aan een beeldscherm dan vmbo’ers.

Autochtone en westerse allochtone leerlingen voldoen vaker aan de NNGB dan niet-westerse allochtone leerlingen. Autochtone leerlingen zijn vaker lid van een sportvereniging dan allochtone leerlingen. Niet-westerse allochtone leerlingen besteden meer tijd aan een beeldscherm dan autochtone leerlingen.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

J NNGB

Het aandeel middelbare scholieren dat voldoet aan de NNGB loopt uiteen van 13% in de gemeente Elburg tot 27% in de gemeente Bronckhorst. Het aandeel middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging loopt uiteen van 50% in de gemeente Nunspeet tot 77% in de gemeente Voorst. Het aandeel middelbare scholieren dat dagelijks meer dan twee uur besteedt aan een beeldscherm loopt uiteen van 60% in Nunspeet tot 74% in Heerde.

De gemeente Berkelland scoort gemiddeld wat betreft het aandeel middelbare scholieren dat voldoet aan de NNGB (21%) en dat meer dan twee uur per dag besteedt aan een beeldscherm (67%). Ten aanzien van het lid zijn van een sportvereniging (76%) scoort de gemeente Berkelland gunstig vergeleken met andere gemeenten.

J lid sportverenigingJ beeldschermtijd

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • E-MOVO 2015.
  • Hendriksen IJM, Bernaards CM, Commissaris DACM, Proper KI, Mechelen W van, Hildebrandt VH
  • Langdurig zitten: een nieuwe bedreiging voor onze gezondheid!
  • TSG
  • 2013
  • Hildebrandt VH, Bernaards CM, Stubbe JH
  • Trendrapport Bewegen en Gezondheid 2010/2011.
  • Leiden: TNO, 2013.

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat volwassenen minstens vijf dagen per week een half uur matig inspannend actief moeten zijn. De norm is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

Intensieve lichamelijke activiteit bevordert de conditie van hart en longen, ofwel de cardiorespiratoire fitheid. Ook hier is een norm voor: de Fitnorm. Een volwassene voldoet aan de Fitnorm wanneer hij/zij op ten minste drie dagen per week minimaal twintig minuten per dag intensief beweegt.

Volwassenen zijn inactief wanneer ze op geen enkele dag minimaal 30 minuten bewegen.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Berkelland

In de gemeente Berkelland voldoet in 2016 62% van de volwassenen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegenen één op de vijf aan de Fitnorm.

6% van de volwassenen in de gemeente Berkelland beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten (inactief). Verder sport bijna drie op de vijf volwassenen in de gemeente Berkelland minstens één keer per week.

Tot slot maakt in de gemeente Berkelland een derde van de volwassenen gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten voor volwassenen in de eigen gemeente.

Het percentage volwassenen in de gemeente Berkelland dat gebruik maakt van sport en/of bewegingsactiviteiten in de eigen gemeente hoger dan het gemiddelde in Noord- en Oost-Gelderland. De percentages in de overige categorieën komen in de gemeente Berkelland overeen met de gemiddelden in de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit bij 19-65 jarigen, 2016
  Gemeente Berkelland Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 62% 64% 64%
Voldoet aan de Fitnorm  22% 25% 23%
Is inactief1 6% 5% 5%
Sport minimaal 1 keer per week 59% 60% 60%
Maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 34% 33% 29%
1: Beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Trends

In de gemeente Berkelland en de Achterhoek is het percentage volwassenen dat voldoet aan de NNGB en minstens één dag per week sport gelijk gebleven ten opzichte van 2012.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

V lichamelijke activiteit AH

Vrouwen voldoen ongeveer even vaak aan de NNGB als mannen. Het percentage dat wekelijks sport, is bij mannen ook ongeveer even groot als bij vrouwen.

Van de volwassenen in de leeftijdsgroep 50-65 jaar voldoet een groter percentage aan de NNGB dan van de overige volwassenen. Dit heeft te maken met het feit dat volwassenen onder de 55 jaar intensiever moeten bewegen om aan de norm te voldoen dan volwassenen boven de 55 jaar. Het percentage volwassenen dat wekelijks sport, is het hoogst in de jongste leeftijdscategorie en het laagst in de oudste leeftijdscategorie.

Het percentage volwassenen dat voldoet aan de NNGB is ongeveer even groot bij de verschillende opleidingsniveaus. Het percentage volwassenen dat wekelijks sport, is het laagst onder laagopgeleiden en het hoogst onder hoogopgeleiden.

Van de volwassenen die alleen wonen, voldoet een vergelijkbaar percentage aan de NNGB als van de volwassenen die met minimaal één persoon samen wonen. Voor wekelijks sporten is er wel een verschil: het percentage volwassenen dat wekelijks sport is groter onder volwassenen die met minimaal één persoon samen wonen dan onder volwassenen die alleen wonen.

Lichamelijke activiteit volwassenen in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel volwassenen dat voldoet aan de NNGB, loopt uiteen van 57% in de Nunspeet tot 70% in de gemeente Epe. Het aandeel volwassenen dat minstens één dag per week sport loopt uiteen van 49% in de gemeente Oldebroek tot 66% in de gemeente Bronckhorst.

De gemeente Berkelland behoort voor wat betreft voldoen aan de NNGB (62%) en het ten minste een dag per week aan sport doen (59%) tot de gemeenten met gemiddelde scores.

V voldoet aan NNGBV sport minstens een dag per week

Bronnen

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat ouderen minstens vijf dagen per week een half uur matig inspannend actief moeten zijn. De norm is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

Intensieve lichamelijke activiteit bevordert de conditie van hart en longen. Ook hier is een norm voor: de Fitnorm. Een oudere voldoet aan de Fitnorm als hij/zij tenminste drie keer per week gedurende minimaal 20 minuten zwaar intensieve lichamelijke activiteit verricht.

Ouderen zijn inactief wanneer ze op geen enkele dag minimaal 30 minuten bewegen.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Berkelland

In de gemeente Berkelland voldoet in 2016 72% van de 65-plussers aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en bijna de helft voldoet aan de Fitnorm.

Zeven procent van de 65-plussers in de gemeente Berkelland beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten (inactief). Verder sport twee op de vijf ouderen in de gemeente Berkelland minstens één keer per week.

Tot slot maakt in de gemeente Berkelland ruim een tiende van de 65-plussers gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten voor ouderen vanuit een activiteiten- of dienstencentrum of van overige sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente.

In de gemeente Berkelland komen de percentages van de categorieën overeen met de percentages in de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit bij 65-plussers, 2016
  Gemeente Berkelland Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 72% 72% 73%
Voldoet aan de Fitnorm  48% 49% 50%
Is inactief1 7% 9% 9%
Sport minimaal 1 keer per week 40% 38% 37%
Maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 12% 13% 10%
Maakt gebruik van overige sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 12% 11% 10%
1: Beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

O lichamelijke activiteit MIJ OV

Mannen voldoen vaker aan de NNGB en zijn minder vaak inactief dan vrouwen.

De 65- tot 75-jarigen voldoen vaker aan de NNGB en zijn minder vaak inactief dan de 75-plussers.

Naarmate het opleidingsniveau toeneemt, neemt het percentage ouderen toe dat voldoet aan de NNGB. Het percentage ouderen dat inactief is, neemt juist af met een hoger opleidingsniveau.

Ouderen die alleen wonen voldoen minder vaak aan de NNGB en zijn vaker inactief dan ouderen die samenwonend zijn. Dit verschil wordt verklaard doordat alleenwonende ouderen gemiddeld ouder zijn dan ouderen die samenwonen. Bij de andere verschillen tussen doelgroepen, is een verschil in leeftijd niet de verklaring.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel 65-plussers dat voldoet aan de NNGB, loopt uiteen van 66% in gemeente Montferland tot 77% in gemeente Lochem. Het aandeel ouderen dat inactief is loopt uiteen van 7% in de gemeente Aalten tot 13% in de gemeente Harderwijk.

De gemeente Berkelland behoort voor wat betreft voldoen aan de NNGB (72%) tot de gemeenten met gemiddelde scores. Wat betreft het aantal inactieve ouderen (7%), behoort de gemeente Berkelland tot de gemeenten met de gunstige scores.

O voldoet aan NNGBO is inactief

Bronnen