Zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid is het vermogen van mensen om zichzelf te redden op alle levensterreinen met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg. Zelfredzaamheid is een belangrijke bouwsteen voor het welbevinden. Het wordt beïnvloed door factoren binnen en buiten de persoon.

Factoren binnen de persoon zijn psychisch en functioneel van aard. Het gaat hierbij om persoonlijkheid, weerbaarheid, denkvermogen en lichamelijke mogelijkheden.

Factoren buiten de persoon zijn de fysieke en sociale omgeving. Zo biedt een levensloopbestendige woning de mogelijkheid om langer zelfstandig te blijven wonen. Veilige looproutes met voldoende rustpunten en voorzieningen in de buurt kunnen bijvoorbeeld de mobiliteit bevorderen. De sociale omgeving kan iemand ondersteunen bij bijvoorbeeld praktische zaken, als de administratie, huishoudelijk werk of vervoer.

Zelfredzaamheid komt in gevaar bij lichamelijke, psychische of cognitieve beperkingen. Naarmate de leeftijd toeneemt, krijgen mensen meer beperkingen. Hierdoor kunnen onder andere het uitvoeren van dagelijkse bezigheden en het onderhouden van contacten lastiger worden. Beperkingen kunnen ook leiden tot afhankelijkheid van anderen, bijvoorbeeld voor ondersteuning bij persoonlijke verzorging, het huishouden of vervoer. Wanneer deze zorg en ondersteuning niet (geheel) vanuit het eigen netwerk gegeven kan worden, is professionele zorg en ondersteuning nodig.

Zelfzaamheid in de gemeente Elburg

In 2016 heeft in de gemeente Elburg 22% van de zelfstandig wonende 65-plussers één of meer lichamelijke beperkingen. Mobiliteitsbeperkingen komen het meest voor (17%). Gehoorbeperkingen komen voor bij 7% van de ouderen. Voor de meesten leidt dit tot problemen bij het volgen van een gesprek met meerdere personen; een kleiner deel heeft ook problemen met een gesprek met één persoon. Een gezichtsbeperking komt voor bij 5% van de ouderen. De meesten kunnen daardoor geen kleine letters lezen; sommigen hebben moeite om anderen op korte afstand te herkennen.

Van de 65-plussers kan 24% één of meer huishoudelijke activiteiten niet geheel zelfstandig uitvoeren.

Er zijn geen (significante) verschillen tussen de gemeente Elburg en de regio wat betreft zelfredzaamheid.

Zelfredzaamheid bij 65-plussers, 2016
  Gemeente Elburg Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Heeft beperking(en) 22% 25% 26%
Heeft mobiliteitsbeperking(en) 17% 18% 19%
Heeft gehoorbeperking(en) 7% 10% 9%
Heeft gezichtsbeperking(en) 5% 6% 7%
Kan 1 of meer huishoudelijke activiteiten niet geheel zelfstandig uitvoeren 24% 23% 23%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Meer gegevens over zelfredzaamheid in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2016.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

O Zelfredzaamheid NV

 Vrouwen hebben vaker een beperking met horen, zien of mobiliteit dan mannen.

75-plussers hebben vaker een beperking en vaker hulp nodig bij huishoudelijke activiteiten dan 65-74-jarigen.

Naarmate het opleidingsniveau lager is, is  het aandeel ouderen met een beperking groter en heeft een groter deel van de ouderen hulp nodig bij huishoudelijke activiteiten.

Alleenwonende ouderen hebben vaker één of meer beperkingen en vaker moeite met het uitvoeren van huishoudelijke activiteiten dan ouderen die met minimaal één persoon samenwonen.

Zelfredzaamheid in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel 65-plussers met minimaal één beperking varieert van 19% in de gemeente Lochem tot 34% in de gemeente Montferland. De gemeente Elburg behoort met 22% tot de gemeenten die gunstig scoren.

Het aandeel 65-plussers dat hulp nodig heeft bij het uitvoeren van huishoudelijke activiteiten, varieert van 19% in de gemeente Zutphen tot 32% in de gemeente Montferland. De gemeente Elburg behoort met 24% tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

O beperkingen O zelfredzaamheid

Bronnen

  • Jansen, B
  • Handreiking zelfredzaamheid voor verpleegkundigen
  • Utrecht, Vilans, 2013.
  • Leeuwen M van, Kesteren J van
  • Zelfredzaamheid van ouderen
  • Den Haag: Netwerk Ouderenzorg Haaglanden, 2011.