Vrijwilligerswerk en mantelzorg

Vrijwilligerswerk vormt een waardevolle bijdrage voor de maatschappij. Er zijn ook aanwijzingen dat vrijwilligerswerk een positieve invloed heeft op de gezondheid. Het doen van vrijwilligerswerk zorgt onder andere voor bijblijven in de maatschappij, uitbreiding van het sociale netwerk en een gevoel van voldoening. Voor functies die voorheen door professionals werden uitgevoerd (zoals begeleiding, boodschappen doen, activiteiten ondersteunen), wordt steeds meer een beroep gedaan op vrijwilligers.

Mantelzorg is zorg, die gegeven wordt aan een bekende uit de eigen omgeving, zoals de partner, ouders, een kind, buren of vrienden, als deze persoon voor langere tijd ziek, hulpbehoevend of gehandicapt is. Mantelzorg wordt niet betaald. Mantelzorgers geven deze zorg, omdat zij een persoonlijke band hebben met degene voor wie zij zorgen. In tegenstelling tot vrijwilligerswerk is mantelzorg vaak geen bewuste keuze. Mantelzorg overkomt je.

Door veranderingen in de wet zal er de komende tijd een groter beroep worden gedaan op mantelzorgers en vrijwilligers. Bovendien neemt het aantal ouderen zowel absoluut als relatief toe, wat de vraag naar mantelzorgers en vrijwilligers verder doet toenemen. Het is daarom belangrijk dat mantelzorgers en vrijwilligers voldoende ondersteuning ontvangen. Zo kan de gemeente lotgenotencontact, belangenbehartiging en respijtzorg faciliteren.

Vrijwilligerswerk en mantelzorg in de gemeente Bronckhorst

In 2016 verricht 43% van de volwassenen van 19-65 jaar in de gemeente Bronckhorst vrijwilligerswerk. Ongeveer één op de vijf volwassenen is mantelzorger. Eén procent van alle volwassenen in de gemeente Bronckhorst is tamelijk zwaar belast tot overbelast door het geven van mantelzorg.

Het aandeel vrijwilligers is in de gemeente Bronckhorst groter dan in de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland. In Bronckhorst zijn minder mantelzorgers zwaar tot overbelast dan in de Achterhoek.

Vrijwilligerswerk en mantelzorg 19-65 jarigen, 2016
  Gemeente Bronckhorst Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Doet vrijwilligerswerk 43% 37% 37%
Is mantelzorger¹ 19% 18% 17%
Is tamelijk zwaar tot overbelast door mantelzorg geven 1% 2% 2%
¹ Langer dan 3 maanden en/of meer dan 8 uur per week
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

 Meer gegevens over vrijwilligerswerk en mantelzorg in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2016.

Trends

V Vrijwilligerswerk en mantelzorg Bronckhorst

Het aandeel vrijwilligers en mantelzorgers onder de 19-65 jarigen is tussen 2012 en 2016 toegenomen in de Achterhoek.

In de gemeente Bronckhorst is het aandeel vrijwilligers gelijk gebleven, maar het aandeel mantelzorgers is toegenomen tussen 2012 en 2016.

 

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

V Vrijwilligerswerk en mantelzorg AH

Het aandeel vrouwen dat mantelzorg geeft is bijna twee keer zo groot als het aandeel mannen.

Het grootste aandeel mantelzorgers bevindt zich in de leeftijdsgroep 50-64 jaar en het kleinste aandeel in de leeftijdsgroep 19-34 jaar. Mantelzorg wordt vaak gegeven door (schoon)kinderen. Volwassenen in de leeftijdsgroep van 50-64 jaar hebben relatief vaak oudere ouders die hulpbehoevend zijn.

Hoogopgeleide volwassenen doen vaker vrijwilligerswerk dan volwassenen met een gemiddeld of laag opleidingsniveau.

Samenwonende volwassenen zijn vaker mantelzorger dan alleenstaande volwassenen.

 

Vrijwilligerswerk en mantelzorg in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel volwassenen dat vrijwilligerswerk doet, loopt uiteen van 28% in de gemeente Doetinchem tot 47% in de gemeente Heerde. De gemeente Bronckhorst behoort tot de gemeenten met meer vrijwilligers dan gemiddeld in de regio.

Het aandeel volwassenen dat mantelzorg geeft, varieert van 14% in de gemeente Apeldoorn tot 22% in de gemeente Aalten. De gemeente Bronckhorst behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

 

V vrijwilligerswerkV mantelzorg geven

d.

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Monitor volwassenen en ouderen 2016

Vrijwilligerswerk en mantelzorg in de gemeente Bronckhorst

In 2016 verricht 38% van de 65-plussers in de gemeente Bronckhorst vrijwilligerswerk. Eén op de zeven 65-plussers is mantelzorger; één op de acht 65-plussers ontvangt mantelzorg. Twee procent van alle 65-plussers in de gemeente Bronckhorst is tamelijk zwaar belast tot overbelast door het geven van mantelzorg.

Er zijn geen (significante) verschillen tussen gemeente Bronckhorst en de regio wat betreft vrijwilligerswerk en mantelzorg.

Vrijwilligerswerk en mantelzorg 65-plussers, 2016
  Gemeente Bronckhorst Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Doet vrijwilligerswerk 38% 36% 36%
Is mantelzorger¹ 15% 14% 15%
Is mantelzorgontvanger 13% 12% 11%
Is tamelijk zwaar tot overbelast door mantelzorg geven 2% 2% 2%
1 Langer dan 3 maanden en/of meer dan 8 uur per week
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Meer gegevens over vrijwilligerswerk en mantelzorg in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2016.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

O Vrijwilligerswerk en mantelzorg AH

Mannen doen vaker vrijwilligerswerk dan vrouwen.
Een groter aandeel vrouwen dan mannen ontvangt mantelzorg. Dat heeft deels met de leeftijd te maken. Onder de oudste ouderen zijn meer vrouwen dan mannen, en de zorgbehoefte neemt toe met de leeftijd.

Onder 65-74 jarigen is het aandeel vrijwilligers en mantelzorgers groter dan onder 75-plussers.
Het aandeel 75-plussers dat mantelzorg ontvangt, is ruim drie keer zo groot als het aandeel 65-74 jarigen dat mantelzorg ontvangt.

Naarmate het opleidingsniveau toeneemt, is het aandeel vrijwilligers groter.
Het aandeel dat mantelzorg ontvangt, is kleiner bij hoger opgeleiden. Deels hangt dit samen met de leeftijd. Jongere ouderen zijn gemiddeld hoger opgeleid en hebben minder zorg nodig dan oudere ouderen.

Van de 65-plussers die met minimaal één persoon samen wonen, is een groter aandeel vrijwilliger en/of mantelzorger dan van de 65-plussers die alleen wonen.
Van de alleenwonende 65-plussers ontvangt een groter aandeel mantelzorg dan van de samenwonende 65-plussers. Dit hangt deels samen met de leeftijd: oudere ouderen wonen vaker alleen en hebben vaker zorg nodig dan jongere ouderen.

 

Vrijwilligerswerk en mantelzorg in Noord- en Oost-Gelderland

O vrijwilligerswerk

Het aandeel 65-plussers dat vrijwilligerswerk doet, loopt uiteen van 29% in de gemeente Doetinchem tot 44% in de gemeente Lochem. De gemeente Bronckhorst 38% behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Het aandeel 65-plussers dat mantelzorg geeft, varieert van 13% in de gemeente Montferland tot 21% in de gemeente Ermelo. De gemeente Bronckhorst 15% behoort tot de gemeenten met minder mantelzorgers dan gemiddeld in Noord- en Oost-Gelderland.

Het aandeel 65-plussers dat mantelzorg ontvangt, varieert van 7% in de gemeente Lochem tot 16% in de gemeente Montferland. De gemeente Bronckhorst 13% behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

 

 

 

O mantelzorg gevenO mantelzorg ontvangen

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Monitor volwassenen en ouderen 2016