Lichamelijke activiteit

Lichamelijke activiteit bevordert de kwaliteit van leven en is gunstig voor de gezondheid. Regelmatig matig intensief bewegen, zoals fietsen of stevig wandelen, verlaagt het risico op hartziekten, diabetes, beroerte, depressie, botontkalking, dikke darmkanker en borstkanker. Intensief bewegen, zoals hardlopen, voetballen en tennis, bevordert bovendien de conditie van hart en longen.

Wie voldoende lichamelijk actief is, kan daarnaast toch te veel langdurig achtereen zitten (sedentair gedrag), bijvoorbeeld door te computeren of televisie te kijken. Sedentair gedrag kent ook gezondheidsrisico’s, zoals een verhoogd risico op diabetes, depressie en vroegtijdig overlijden.

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat kinderen dagelijks één uur ten minste matig intensief lichamelijk actief moeten zijn, waarbij de activiteiten minimaal twee maal per week gericht zijn op het verbeteren of handhaven van lichamelijke fitheid (kracht, lenigheid en coördinatie). De NNGB is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn. Het is niet bekend hoeveel kinderen in de gemeente aan de NNGB voldoen. Daarom wordt getoond hoeveel kinderen minimaal 7 uur per week bewegen.

De richtlijn voor jongeren tot 17 jaar is om niet langer dan twee uur per dag televisie te kijken of te computeren in de vrije tijd.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Zutphen

In de gemeente Zutphen bewegen in 2013 bijna vier op de vijf kinderen minimaal zeven uur per week en is 72% van de kinderen lid van een sportvereniging. Daar tegenover staat dat 3% inactief is (zij bewegen minder dan drie uur per week) en dat 29% van de kinderen meer dan twee uur per dag tv kijkt of computert.

Deze percentages van de gemeente Zutphen zijn vergelijkbaar met de percentages van Midden-IJssel/Oost-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit van kinderen, 2013
  Gemeente Zutphen Midden-IJssel/Oost-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Beweegt 7 uur of meer per week 79% 79% 80%
Is lid van een sportvereniging 72% 73% 73%
Is inactief 3% 3% 3%
Dagelijks > 2 uur tv kijken of computeren 29% 30% 31%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Trends

K lichamelijke activiteit ZutphenIn Midden-IJssel/Oost-Veluwe is het percentage kinderen dat minimaal zeven uur per week beweegt en dat lid is van een sportvereniging in 2013 ongeveer hetzelfde als in 2009. Het percentage kinderen dat dagelijks meer dan twee uur tv kijkt of computert is toegenomen sinds 2009. Dit geldt ook voor de gemeente Zutphen.

Verschil tussen doelgroepen in Midden-IJssel/Oost-Veluwe

K lichamelijke activiteit Midden-IJsselOost-VeluweJongens bewegen vaker zeven uur of meer per week dan meisjes, maar besteden ook vaker meer dan twee uur per dag aan tv kijken of computeren dan meisjes.

Oudere kinderen bewegen vaker zeven uur of meer per week en zijn vaker lid van een sportvereniging, maar besteden ook vaker meer dan twee uur  per dag aan tv kijken of computeren dan jongere kinderen.

Kinderen uit een gezin met een hoge SES zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder vaak meer dan twee uur per dag aan tv kijken of computer dan kinderen uit een gezin met een lage SES.

Niet-westerse allochtone kinderen bewegen minder vaak meer dan zeven uur per week en zijn minder vaak lid van een sportvereniging dan westerse allochtone kinderen en autochtone kinderen. Autochtone kinderen kijken minder vaak meer dan twee uur per dag tv of computeren dan kinderen van niet-westerse afkomst.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

Kinderen 2-12 jaar die dagelijks 2 uur tv kijken of computeren, 2013Het aandeel kinderen dat zeven uur of meer per week beweegt, loopt uiteen van 72% in gemeente Nunspeet tot 89% in gemeente Oost Gelre. Het aandeel kinderen dat lid is van een sportvereniging loopt uiteen van 52% in de gemeente Nunspeet tot 85% in de gemeente Oost Gelre. Het aandeel kinderen dat dagelijks meer dan twee uur tv kijkt of computert, loopt uiteen van 21% in de gemeente Nunspeet tot 39% in de gemeenten Oude IJsselstreek, Oost Gelre en Montferland.

De gemeente Zutphen behoort ten aanzien van het minimaal zeven uur per week bewegen (72%), het lid zijn van een sportvereniging (75%) en het dagelijks meer dan twee uur tv kijken of computeren (29%) tot de middenmoot.

Kinderen 4-12 jaar die 7 uur of meer per week bewegen, 2013Kinderen 2-12 jaar lid zijn van een sportvereniging, 2013

Bronnen

  • Hildebrandt VH, Bernaards CM, Stubbe JH
  • Trendrapport Bewegen en Gezondheid 2010/2011.
  • Leiden: TNO, 2013.

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat jongeren dagelijks één uur ten minste matig intensief lichamelijk actief moeten zijn, waarbij de activiteiten minimaal twee maal per week gericht zijn op het verbeteren of handhaven van lichamelijke fitheid (kracht, lenigheid en coördinatie). De NNGB is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

De richtlijn voor jongeren tot 17 jaar is om niet langer dan twee uur per dag televisie te kijken of te computeren in de vrije tijd. In E-MOVO 2015 is gevraagd hoeveel tijd middelbare scholieren buiten schooltijd zittend of liggend naar een beeldscherm kijken, zoals TV of filmpjes kijken, iets opzoeken op internet voor huiswerk, berichtjes sturen, of zittend een spel spelen op de computer, laptop, tablet of smartphone.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Zutphen

In de gemeente Zutphen voldoet in 2015 ruim één op de zeven middelbare scholieren aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en is 72% lid van een sportvereniging. Twee derde kijkt meer dan twee uur per dag naar een beeldscherm.

In de gemeente Zutphen voldoet een kleiner aandeel middelbare scholieren aan de NNGB dan in Midden-IJssel/Oost-Veluwe en in Noord- en Oost-Gelderland. Er is echter een groter aandeel middelbare scholieren lid van een sportvereniging dan in de regio.

Lichamelijke activiteit middelbare scholieren, 2015
  Gemeente Zutphen Midden-IJssel/Oost-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 15% 18% 18%
Is lid van een sportvereniging 72% 69% 69%
Dagelijks > 2 uur beeldschermtijd 67% 68% 67%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente, de regio en Nederland staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers E-MOVO 2015.

Trends

J lichamelijke activiteit ZutphenIn Midden-IJssel/Oost-Veluwe daalde het aandeel middelbare scholieren dat voldoet aan de NNGB tussen 2003 en 2011. In 2015 is deze daling gestopt. In de gemeente Zutphen is dit aandeel over de hele periode stabiel.

Het aandeel middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging is stabiel, zowel in de gemeente Zutphen als in Midden-IJssel/Oost-Veluwe.

Verschil tussen doelgroepen in Midden-IJssel/Oost-Veluwe

J lichamelijke activiteit Midden-IJssel Oost-Veluwe

Jongens voldoen vaker aan de NNGB en zijn vaker lid van een sportvereniging dan meisjes.

Tweedeklassers zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder tijd aan een beeldscherm dan vierdeklassers.

Havo/vwo’ers zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder tijd aan een beeldscherm dan vmbo’ers.

Autochtone leerlingen zijn vaker lid van een sportvereniging dan allochtone leerlingen. Niet-westerse allochtone leerlingen besteden meer tijd aan een beeldscherm dan autochtone of westerse allochtone leerlingen.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

J NNGB

Het aandeel middelbare scholieren dat voldoet aan de NNGB loopt uiteen van 13% in de gemeente Elburg tot 27% in de gemeente Bronckhorst. Het aandeel middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging loopt uiteen van 50% in de gemeente Nunspeet tot 77% in de gemeente Voorst. Het aandeel middelbare scholieren dat dagelijks meer dan twee uur besteedt aan een beeldscherm loopt uiteen van 60% in Nunspeet tot 74% in Heerde.

De gemeente Zutphen scoort ongunstig vergeleken met andere gemeenten wat betreft het aandeel middelbare scholieren dat voldoet aan de NNGB (15%). Ten aanzien van het aandeel middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging (72%) scoort de gemeente gunstig. De gemeente Zutphen scoort gemiddeld wat betreft het aandeel middelbare scholieren dat meer dan twee uur per dag besteedt aan een beeldscherm (67%).

J lid sportverenigingJ beeldschermtijd

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • E-MOVO 2015.
  • Hendriksen IJM, Bernaards CM, Commissaris DACM, Proper KI, Mechelen W van, Hildebrandt VH
  • Langdurig zitten: een nieuwe bedreiging voor onze gezondheid!
  • TSG
  • 2013
  • Hildebrandt VH, Bernaards CM, Stubbe JH
  • Trendrapport Bewegen en Gezondheid 2010/2011.
  • Leiden: TNO, 2013.

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat volwassenen minstens vijf dagen per week een half uur matig inspannend actief moeten zijn. De norm is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

Intensieve lichamelijke activiteit bevordert de conditie van hart en longen, ofwel de cardiorespiratoire fitheid. Ook hier is een norm voor: de Fitnorm. Een volwassene voldoet aan de Fitnorm wanneer hij/zij op ten minste drie dagen per week minimaal twintig minuten per dag intensief beweegt.

Volwassenen zijn inactief wanneer ze op geen enkele dag minimaal 30 minuten bewegen.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Zutphen

In de gemeente Zutphen voldoet in 2016 66% van de volwassenen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en één op de vier aan de Fitnorm.

6% van de volwassenen in de gemeente Zutphen beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten (inactief). Verder sport ruim de helft van de volwassenen in de gemeente Zutphen minstens één keer per week.

Tot slot maakt in de gemeente Zutphen een kwart van de volwassenen gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten voor volwassenen in de eigen gemeente.

Het percentage volwassenen dat minstens een dag per week sport is in de gemeente Zutphen hoger dan het gemiddelde in de Midden-IJssel/Oost-Veluwe. De percentages in de overige categorieën komen in de gemeente Zutphen overeen met de gemiddelden in de Midden-IJssel/Oost-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit bij 19-65 jarigen, 2016
  Gemeente Zutphen Midden-IJssel/Oost-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 66% 64% 64%
Voldoet aan de Fitnorm  24% 23% 23%
Is inactief1 6% 5% 5%
Sport minimaal 1 keer per week 56% 62% 60%
Maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 25% 26% 29%
1: Beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Trends

In de gemeente Zutphen en de Midden-IJssel/Oost-Veluwe is het percentage volwassenen dat voldoet aan de NNGB en minstens één dag per week sport gelijk gebleven ten opzichte van 2012.

Het percentage volwassenen in de gemeente Zutphen dat minstens een dag aan sport doet, lijkt af te nemen ten opzichte van 2012. Deze trend is echter niet significant.

Verschillen tussen doelgroepen in Midden-IJssel/Oost-Veluwe

V lichamelijke activiteit MIJOV

Vrouwen voldoen vaker aan de NNGB dan mannen. Het percentage dat wekelijks sport, is bij mannen en vrouwen ongeveer gelijk.

Van de volwassenen in de leeftijdsgroep 50-65 jaar voldoet een groter percentage aan de NNGB dan van de overige volwassenen. Dit heeft te maken met het feit dat volwassenen onder de 55 jaar intensiever moeten bewegen om aan de norm te voldoen dan volwassenen boven de 55 jaar. Het percentage volwassenen dat wekelijks sport, is het hoogst in de jongste leeftijdscategorie en het laagst in de oudste leeftijdscategorie.

Het percentage volwassenen dat voldoet aan de NNGB is ongeveer even groot bij de verschillende opleidingsniveaus. Het percentage volwassenen dat wekelijks sport, is het het laagst onder laagopgeleiden en het hoogst onder hoogopgeleiden.

Van de volwassenen die alleen wonen, voldoet een vergelijkbaar percentage aan de NNGB als van de volwassenen die met minimaal één persoon samen wonen. Hetzelfde geldt voor het percentage volwassenen dat wekelijks sport.

Lichamelijke activiteit volwassenen in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel volwassenen dat voldoet aan de NNGB, loopt uiteen van 57% in de Nunspeet tot 70% in de gemeente Epe. Het aandeel volwassenen dat minstens één dag per week sport loopt uiteen van 49% in de gemeente Oldebroek tot 66% in de gemeente Bronckhorst.

De gemeente Zutphen behoort voor wat betreft voldoen aan de NNGB (66%) tot de gemeenten met gunstige scores. Wat betreft het ten minste een dag per week aan sport doen (56%), behoort de gemeente Zutphen tot de gemeenten met de gemiddelde scores.

V voldoet aan NNGBV sport minstens een dag per week

Bronnen

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat ouderen minstens vijf dagen per week een half uur matig inspannend actief moeten zijn. De norm is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

Intensieve lichamelijke activiteit bevordert de conditie van hart en longen. Ook hier is een norm voor: de Fitnorm. Een oudere voldoet aan de Fitnorm als hij/zij tenminste drie keer per week gedurende minimaal 20 minuten zwaar intensieve lichamelijke activiteit verricht.

Ouderen zijn inactief wanneer ze op geen enkele dag minimaal 30 minuten bewegen.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Zutphen

In de gemeente Zutphen voldoet in 2016 74% van de 65-plussers aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en ruim de helft voldoet aan de Fitnorm.

Zeven procent van de 65-plussers in de gemeente Zutphen beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten (inactief). Verder sport twee op de vijf ouderen in de gemeente Zutphen minstens één keer per week.

Tot slot maakt in de gemeente Zutphen bijna een tiende van de 65-plussers gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten voor ouderen vanuit een activiteiten- of dienstencentrum en van overige sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente.

In de gemeente Zutphen is het percentage ouderen dat voldoet aan de Fitnorm hoger dan het gemiddelde in de Midden-IJssel/Oost-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland. Wat betreft het percentage ouderen dat minstens een keer per week sport, is het aandeel ouderen in de gemeente Zutphen hoger dan Noord- en Oost-Gelderland. Het percentage ouderen dat gebruik maakt van sport- en/of beweegactiviteiten vanuit een activiteiten- of dienstencentrum is juist lager dan het gemiddelde in Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit bij 65-plussers, 2016
  Gemeente Zutphen Midden-IJssel/Oost-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 74% 74% 73%
Voldoet aan de Fitnorm  56% 50% 50%
Is inactief1 7% 9% 9%
Sport minimaal 1 keer per week 40% 38% 37%
Maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 8% 8% 10%
Maakt gebruik van overige sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 8% 9% 10%
1: Beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen.

Verschillen tussen doelgroepen in Midden-IJssel/Oost-Veluwe

O lichamelijke activiteit MIJ OV

Mannen voldoen vaker aan de NNGB en zijn minder vaak inactief dan vrouwen.

De 65- tot 75-jarigen voldoen vaker aan de NNGB en zijn minder vaak inactief dan de 75-plussers.

Naarmate het opleidingsniveau toeneemt, neemt het percentage ouderen toe dat voldoet aan de NNGB. Het percentage ouderen dat inactief is, neemt juist af met een hoger opleidingsniveau.

Ouderen die alleen wonen voldoen minder vaak aan de NNGB en zijn vaker inactief dan samenwonenden. Dit verschil wordt verklaard doordat de ouderen die alleen wonen gemiddeld ouder zijn dan ouderen die samenwonen. Bij de andere verschillen tussen doelgroepen, is een verschil in leeftijd niet de verklaring.

 

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel 65-plussers dat voldoet aan de NNGB, loopt uiteen van 66% in gemeente Montferland tot 77% in gemeente Lochem. Het aandeel ouderen dat inactief is loopt uiteen van 7% in de gemeente Aalten tot 13% in de gemeente Harderwijk.

De gemeente Zutphen behoort voor wat betreft voldoen aan de NNGB (74%) en het aantal inactieve ouderen (7%) tot de gemeenten met de gunstige scores.

O voldoet aan NNGBO is inactief

Bronnen