Voeding

Eten en drinken geeft je lichaam energie, bijvoorbeeld om je warm te houden, om eten te verteren en om te bewegen.

Een gezond voedingspatroon draagt bij  aan het voorkomen van hart- en vaatziekten, diabetes, osteoporose, een aantal vormen van kanker en overgewicht.

Ontbijten en het dagelijks eten van voldoende groente en fruit zijn belangrijke elementen van een gezond voedingspatroon van kinderen. Een ontbijt brengt de spijsvertering op gang, levert de benodigde energie voor concentratie op school en voorkomt trek in tussendoortjes. Voor kinderen tussen 1 en 12 jaar beveelt het Voedingscentrum dagelijks 50-200 gram groente en 150-200 gram fruit aan, waarbij de kleinste hoeveelheden voor de jongste kinderen gelden.

Voeding in de gemeente Harderwijk

In de gemeente Harderwijk ontbijten in 2013 bijna alle kinderen dagelijks. Ongeveer de helft van de kinderen in de gemeente Harderwijk eet dagelijks fruit en 38% eet dagelijks groente. In de gemeente Harderwijk eten meer kinderen dagelijks groente en fruit dan in de Noord-Veluwe.

Voeding kinderen, 2013
  gemeente Harderwijk Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
ontbijt dagelijks 97% 97% 97%
eet dagelijks fruit 51% 45% 53%
eet dagelijks groente 38% 33% 39%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Trends

K voeding HarderwijkLandelijk is er tussen 2001 en 2009 een gunstige trend in het ontbijten bij leerlingen in het basisonderwijs. Deze trend heeft zich in 2013 niet doorgezet. Het aantal basisschoolleerlingen dat dagelijks groente of fruit eet, is gestegen tussen 2001 en 2013.

In de Noord-Veluwe zijn in 2013 meer kinderen die dagelijks ontbijten, maar minder kinderen die dagelijks groente of fruit eten dan in 2009. In de gemeente Harderwijk eten in 2013 minder kinderen dagelijks groente dan in 2009.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

K voeding NVJonge kinderen ontbijten vaker en eten vaker dagelijks groente en fruit dan oudere kinderen.

Naarmate de sociaaleconomische status hoger wordt ontbijten kinderen vaker dagelijks en eten ze vaker dagelijks groente en fruit.

Autochtonen ontbijten vaker dagelijks dan niet-westerse allochtonen, maar minder vaak dan westerse allochtonen.  Verder eten autochtonen minder vaak dagelijks groente dan westerse allochtonen.

Voeding in Noord- en Oost-Gelderland

Kinderen die dagelijks ontbijten, 2013Het aandeel kinderen dat dagelijks ontbijt, loopt uiteen van 96% in de gemeenten Oldebroek en Elburg tot 99% in de gemeente Brummen. Het aandeel kinderen dat dagelijks fruit eet, loopt uiteen van 40% in de gemeente Nunspeet tot 60% in de gemeente Voorst. En tot slot loopt het aandeel kinderen dat dagelijks groente eet, uiteen van 25% in gemeente Nunspeet tot 49% in gemeente Oost Gelre. De gemeente Harderwijk scoort voor wat betreft dagelijks groente (38%) en fruit (51%) eten gemiddeld. Voor wat betreft dagelijks ontbijten (96,6%) valt de gemeente Harderwijk in de categorie met de ongunstige scores.

Kinderen die dagelijks groente eten, 2013Kinderen die dagelijks fruit eten, 2013

Bronnen

  • Looze M de
  • Gezondheid, welzijn en opvoeding van jongeren in Nederland, HBSC 2013.
  • Utrecht, Universiteit Utrecht, 2014.

Ontbijten en het dagelijks eten van voldoende groente en fruit zijn belangrijke elementen van een gezond voedingspatroon. Het ontbijt geeft je weer energie na de nacht. Ontbijten brengt de spijsvertering op gang. Bovendien voorkomt het trek in snoep of koek later op de ochtend. Voor jongeren van 14 jaar en ouder beveelt het Voedingscentrum dagelijks 250 gram groente en 200 gram fruit aan.

Voeding in de gemeente Harderwijk

In de gemeente Harderwijk ontbijt in 2015 73% van de middelbare scholieren dagelijks, 37% eet dagelijks groente en 33% eet dagelijks fruit. In de gemeente Harderwijk ontbijten de middelbare scholieren minder vaak dagelijks dan gemiddeld in de Noord-Veluwe en in Noord- en Oost-Gelderland. Aan de andere kant eten de middelbare scholieren in de gemeente Harderwijk wel vaker dagelijks groente en fruit dan gemiddeld in de Noord-Veluwe. Wel eten de middelbare scholieren in de gemeente Harderwijk minder vaak dagelijks groente dan gemiddeld in Noord- en Oost-Gelderland.

Voeding middelbare scholieren, 2015
  Gemeente Harderwijk Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland1
Ontbijt dagelijks 73% 76% 75%
Eet dagelijks fruit 33% 29% 30%
Eet dagelijks groente 37% 34% 43%
1: exclusief de gemeente Hattem
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Trends

J voeding Harderwijk

In de gemeente Harderwijk ontbijten middelbare scholieren in 2015 vaker dagelijks dan in 2003. In de Noord-Veluwe ontbijten middelbare scholieren in 2015 ook vaker dagelijks dan in 2007 en 2003. Ook eten middelbare scholieren in de gemeente Harderwijk in 2015 vaker dagelijks fruit dan in 2003. In de Noord-Veluwe is geen duidelijk trend in de consumptie van fruit te zien. Tot slot eten middelbare scholieren in de gemeente Harderwijk in 2015 vaker dagelijks groente dan in 2007 en 2003. In de Noord-Veluwe eten middelbare scholieren in 2015 ook vaker dagelijks groente dan in 2011, 2007 en 2003.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

J voeding NV

Jongens ontbijten vaker dagelijks dan meisjes, maar eten minder vaak dagelijks fruit en groente dan meisjes.

Tweedeklassers ontbijten vaker dagelijks dan vierdeklassers.

Havo/vwo’ers ontbijten vaker dagelijks en eten vaker dagelijks fruit en groente dan vmbo’ers.

Autochtonen ontbijten vaker dagelijks dan allochtonen, maar eten minder vaak dagelijks groente dan westerse allochtonen.

Voeding in Noord- en Oost-Gelderland

Middelbare scholieren die dagelijks ontbijtenHet aandeel middelbare scholieren dat dagelijks ontbijt, loopt uiteen van 69% in de gemeente Heerde tot 84% in de gemeente Voorst. Het aandeel middelbare scholieren dat dagelijks groente eet, loopt uiteen van 30% in de gemeente Elburg tot  58% in de gemeente Oost Gelre en het aandeel dat dagelijks fruit eet, loopt uiteen van 26% in de gemeente Oldebroek tot 38% in de gemeente Lochem. De gemeente Aalten behoort zowel ten aanzien van dagelijks ontbijten (77%) als dagelijks fruit eten (30%) bij de gemeenten die gemiddeld scoren; ten aanzien van dagelijks groente eten (53%) behoort de gemeente Aalten tot de gunstig scorende gemeenten.

Middelbare scholieren die dagelijks fruit etenMiddelbare scholieren die dagelijks groente eten

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • E-MOVO 2015.
  • Stichting Voedingscentrum
  • Richtlijnen Schijf van Vijf 2016