Lichamelijke activiteit

Lichamelijke activiteit verbetert de kwaliteit van leven en is goed voor de gezondheid. Matig intensief bewegen, zijn activiteiten als fietsen of stevig wandelen. Deze activiteiten verlagen het risico op hartziekten, diabetes, beroerte, depressie, botontkalking, dikke darmkanker en borstkanker. Intensief bewegen, zoals hardlopen, voetballen en tennis, verbetert daarnaast ook de conditie van hart en longen.

Wie voldoende lichamelijk actief is, kan daarnaast toch te veel langdurig achtereen zitten (sedentair gedrag). Te lang zitten kan bijvoorbeeld komen door te computeren of televisie te kijken. Sedentair gedrag kent ook gezondheidsrisico’s, zoals een verhoogd risico op diabetes, depressie en eerder overlijden.

In 2017 zijn nieuwe beweegrichtlijnen gemaakt. Deze zijn eind 2017 door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Zorg aangenomen. In de nieuwe beweegrichtlijn staat dat kinderen dagelijks minstens één uur matig intensief lichamelijk actief moeten zijn. Daarnaast moeten ze ook minimaal drie keer per week spier- en botversterkende activiteiten doen.

Het is niet bekend hoeveel kinderen in de gemeente voldoende bewegen volgens deze richtlijn. Daarom laten we zien hoeveel kinderen minimaal 7 uur bewegen per week.

Een officiële richtlijn voor beeldschermgebruik is er (nog) niet. Maar om ouders toch een idee te geven, zijn er organisaties die wel een richtlijn hebben gemaakt. De maximale tijd dat een kind voor een beeldscherm mag zitten verschilt voor de verschillende leeftijden. Het varieert van maximaal 30 minuten per dag voor kinderen van 2-4 jaar tot maximaal 3 uur per dag voor jongeren van 12 jaar en ouder.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Montferland

In de gemeente Montferland beweegt in 2017 81% van de kinderen minimaal zeven uur per week. Daarnaast is 79% van de kinderen lid van een sportvereniging. Aan de andere kant is 0,9% inactief. Deze kinderen bewegen minder dan drie uur in de week.  En ook blijkt dat 34% van de kinderen elke dag meer dan twee uur tv kijkt of computert.

In de gemeente Montferland zijn meer kinderen lid van een sportvereniging dan gemiddeld in Noord- en Oost-Gelderland. Aan de andere kant zitten kinderen in de gemeente Montferland ook vaker meer dan twee uur per dag achter de tv of computer dan gemiddeld in Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit van kinderen, 2017
  Gemeente Montferland Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Beweegt 7 uur of meer per week 81% 84% 80%
Is lid van een sportvereniging 79% 78% 71%
Is inactief 0,9% 1,1% 1,5%
Dagelijks > 2 uur tv kijken of computeren 34% 30% 26%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Trends

K lichamelijke activiteit Montferland

In de Achterhoek is geen duidelijke trend te zien tussen 2009 en 2017 in het percentage kinderen dat minimaal zeven uur per week beweegt en dat lid is van een sportvereniging. In de Achterhoek zitten in 2017 minder kinderen meer dan twee uur per dag achter de tv of computer dan in 2013. Maar het percentage is in 2017 wel significant hoger dan in 2009.

In de gemeente Montferland zijn geen duidelijke trends te zien tussen 2009 en 2017.


 

Verschil tussen doelgroepen in de Achterhoek

K lichamelijke activiteit Achterhoek1

Jongens  bewegen vaker zeven uur of meer per week dan meisjes, maar besteden ook vaker meer dan twee uur per dag aan tv kijken of computeren dan meisjes.

Oudere kinderen bewegen vaker zeven uur of meer per week en zijn vaker lid van een sportvereniging, maar besteden ook vaker meer dan twee uur  per dag aan tv kijken of computeren dan jongere kinderen.

Kinderen uit een gezin met een hoge SES zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder vaak meer dan twee uur per dag aan tv kijken of computer dan kinderen uit een gezin met een lage SES.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

Kinderen (4 12 jaar) die 7 uur of meer per week bewegen, 2017

Het aandeel kinderen dat zeven uur of meer per week beweegt, loopt uiteen van 74% in gemeente Ermelo tot 86% in gemeente Oost Gelre. De gemeente Montferland (81%) hoort bij de gemeenten met de gemiddelde scores.

Het aandeel kinderen dat lid is van een sportvereniging loopt uiteen van 49% in gemeente Nunspeet tot 81% in gemeente Berkelland. De gemeente Montferland (79%) hoort bij de gemeenten met de gunstigste scores.

Het aandeel kinderen dat dagelijks meer dan twee uur tv kijkt of computert, loopt uiteen van 13% in gemeente Nunspeet tot 35% in gemeente Winterswijk. De gemeente Montferland (34%) hoort bij de gemeenten met de slechtste scores.

Kinderen (0 12 jaar) die dagelijks meer dan 2 uur tv kijken of computeren, 2017Kinderen (4 12 jaar) die lid zijn van een sportvereniging, 2017

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat jongeren dagelijks één uur ten minste matig intensief lichamelijk actief moeten zijn, waarbij de activiteiten minimaal twee maal per week gericht zijn op het verbeteren of handhaven van lichamelijke fitheid (kracht, lenigheid en coördinatie). De NNGB is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

De richtlijn voor jongeren tot 17 jaar is om niet langer dan twee uur per dag televisie te kijken of te computeren in de vrije tijd. In E-MOVO 2015 is gevraagd hoeveel tijd middelbare scholieren buiten schooltijd zittend of liggend naar een beeldscherm kijken, zoals TV of filmpjes kijken, iets opzoeken op internet voor huiswerk, berichtjes sturen, of zittend een spel spelen op de computer, laptop, tablet of smartphone.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Montferland

In de gemeente Montferland voldoet in 2015 ongeveer één op de vijf middelbare scholieren aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en is ongeveer drie kwart lid van een sportvereniging. Van de middelbare scholieren in de gemeente Montferland kijkt 70% meer dan twee uur per dag naar een beeldscherm.

In de gemeente Montferland voldoet een groter aandeel middelbare scholieren aan de NNGB dan in Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit middelbare scholieren, 2015
  Gemeente Montferland Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 22% 20% 18%
Is lid van een sportvereniging 72% 74% 69%
Dagelijks > 2 uur beeldschermtijd 70% 68% 67%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente, de regio en Nederland staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers E-MOVO 2015.

Trends

J lichamelijke activiteit MontferlandIn de Achterhoek daalde het aandeel middelbare scholieren dat voldoet aan de NNGB tussen 2007 en 2011, maar in 2015 lijkt het weer te stijgen. In de gemeente Montferland is dit patroon ook zichtbaar, maar de verschillen zijn niet statistisch significant.

Het aandeel middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging daalt in de Achterhoek. In de gemeente Montferland fluctueert het, maar de verschillen zijn niet statistisch significant.

Verschil tussen doelgroepen in de Achterhoek

J lichamelijke activiteit Achterhoek

Jongens voldoen vaker aan de NNGB, zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder tijd aan een beeldscherm dan meisjes.

Tweedeklassers zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder tijd aan een beeldscherm dan vierdeklassers.

Havo/vwo’ers voldoen vaker aan de NNGB, zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder tijd aan een beeldscherm dan vmbo’ers.

Autochtone en westerse allochtone leerlingen voldoen vaker aan de NNGB dan niet-westerse allochtone leerlingen. Autochtone leerlingen zijn vaker lid van een sportvereniging dan allochtone leerlingen. Niet-westerse allochtone leerlingen besteden meer tijd aan een beeldscherm dan autochtone leerlingen.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

J NNGB

Het aandeel middelbare scholieren dat voldoet aan de NNGB loopt uiteen van 13% in de gemeente Elburg tot 27% in de gemeente Bronckhorst. Het aandeel middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging loopt uiteen van 50% in de gemeente Nunspeet tot 77% in de gemeente Voorst. Het aandeel middelbare scholieren dat dagelijks meer dan twee uur besteedt aan een beeldscherm loopt uiteen van 60% in Nunspeet tot 74% in Heerde.

In vergelijking tot andere gemeenten scoort de gemeente Montferland gemiddeld wat betreft het aandeel middelbare scholieren dat voldoet aan de NNGB (23%). De gemeente scoort gunstig wat betreft het aandeel middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging (72%). Ten aanzien van het aandeel middelbare scholieren dat meer dan twee uur per dag besteedt aan een beeldscherm (70%) scoort de gemeente Montferland ongunstig.

J lid sportverenigingJ beeldschermtijd

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • E-MOVO 2015.
  • Hendriksen IJM, Bernaards CM, Commissaris DACM, Proper KI, Mechelen W van, Hildebrandt VH
  • Langdurig zitten: een nieuwe bedreiging voor onze gezondheid!
  • TSG
  • 2013
  • Hildebrandt VH, Bernaards CM, Stubbe JH
  • Trendrapport Bewegen en Gezondheid 2010/2011.
  • Leiden: TNO, 2013.

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat volwassenen minstens vijf dagen per week een half uur matig inspannend actief moeten zijn. De norm is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

Intensieve lichamelijke activiteit bevordert de conditie van hart en longen, ofwel de cardiorespiratoire fitheid. Ook hier is een norm voor: de Fitnorm. Een volwassene voldoet aan de Fitnorm wanneer hij/zij op ten minste drie dagen per week minimaal twintig minuten per dag intensief beweegt.

Volwassenen zijn inactief wanneer ze op geen enkele dag minimaal 30 minuten bewegen.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Montferland

In de gemeente Montferland voldoet in 2016 64% van de volwassenen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en ruim één op de vijf aan de Fitnorm. 6% van de volwassenen beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten (inactief). Drie op de vijf volwassenen sporten minstens één keer per week. Bijna drie op de tien volwassenen maken gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten voor volwassenen in de eigen gemeente.

De percentages in de gemeente Montferland komen overeen met die in de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit 19-65 jarigen, 2016
  Gemeente Montferland Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 64% 64% 63%
Voldoet aan de Fitnorm  22% 25% 23%
Is inactief1 6% 5% 5%
Sport minimaal 1 keer per week 62% 60% 60%
Maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 28% 32% 28%
1: Beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2016.

Trends

V lichamelijke activiteit MontferlandHet percentage volwassenen dat voldoet aan de NNGB en het percentage volwassenen dat minstens één dag per week sport, is in de gemeente Montferland en in de Achterhoek gelijk gebleven ten opzichte van 2012.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

V lichamelijke activiteit AH

Vrouwen voldoen ongeveer even vaak aan de NNGB als mannen. Het percentage dat wekelijks sport, is bij mannen ook ongeveer even groot als bij vrouwen.

Van de volwassenen in de leeftijdsgroep 50-65 jaar voldoet een groter percentage aan de NNGB dan van de overige volwassenen. Dit heeft te maken met het feit dat volwassenen onder de 55 jaar intensiever moeten bewegen om aan de norm te voldoen dan volwassenen boven de 55 jaar. Het percentage volwassenen dat wekelijks sport, is het hoogst in de jongste leeftijdscategorie en het laagst in de oudste leeftijdscategorie.

Het percentage volwassenen dat voldoet aan de NNGB is ongeveer even groot bij de verschillende opleidingsniveaus. Het percentage volwassenen dat wekelijks sport, is het laagst onder laagopgeleiden en het hoogst onder hoogopgeleiden.

Van de volwassenen die alleen wonen, voldoet een vergelijkbaar percentage aan de NNGB als van de volwassenen die met minimaal één persoon samen wonen. Voor wekelijks sporten is er wel een verschil: het percentage volwassenen dat wekelijks sport is groter onder volwassenen die met minimaal één persoon samen wonen dan onder volwassenen die alleen wonen.

Lichamelijke activiteit volwassenen in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel volwassenen dat voldoet aan de NNGB, loopt uiteen van 57% in de gemeente Nunspeet tot 70% in de gemeente Epe. De gemeente Montferland (64%) behoort tot de gemeenten met gemiddelde scores.

Het aandeel volwassenen dat minstens één dag per week sport loopt uiteen van 48% in de gemeente Oldebroek tot 65% in de gemeente Bronckhorst. De gemeente Montferland (62%) behoort tot de gemeenten met gunstige scores.

V voldoet aan NNGBV sport minstens een dag per week

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Monitor volwassenen en ouderen 2016

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat ouderen minstens vijf dagen per week een half uur matig inspannend actief moeten zijn. De norm is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

Intensieve lichamelijke activiteit bevordert de conditie van hart en longen. Ook hier is een norm voor: de Fitnorm. Een oudere voldoet aan de Fitnorm als hij/zij tenminste drie keer per week gedurende minimaal 20 minuten zwaar intensieve lichamelijke activiteit verricht.

Ouderen zijn inactief wanneer ze op geen enkele dag minimaal 30 minuten bewegen.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Montferland

In de gemeente Montferland voldoet in 2016 twee derde van de 65-plussers aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en bijna de helft voldoet aan de Fitnorm. Eén op de acht 65-plussers beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten (inactief). Eén op de drie 65-plussers sport minstens één keer per week. Ongeveer een tiende van de 65-plussers maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten voor ouderen vanuit een activiteiten- of dienstencentrum of van overige sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente.

Het aandeel 65-plussers dat voldoet aan de NNGB en het aandeel dat minstens een keer per week sport, is in de gemeente Montferland kleiner dan in de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland. Het aandeel inactieve ouderen is in de gemeente Montferland juist groter dan in de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit 65-plussers, 2016
  Gemeente Montferland Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 66% 72% 73%
Voldoet aan de Fitnorm  46% 49% 50%
Is inactief1 13% 9% 9%
Sport minimaal 1 keer per week 33% 38% 37%
Maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 12% 13% 10%
Maakt gebruik van overige sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 9% 11% 10%
1: Beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

O lichamelijke activiteit MIJ OV

Mannen voldoen vaker aan de NNGB en zijn minder vaak inactief dan vrouwen.

De 65- tot 75-jarigen voldoen vaker aan de NNGB en zijn minder vaak inactief dan de 75-plussers.

Naarmate het opleidingsniveau toeneemt, neemt het percentage ouderen toe dat voldoet aan de NNGB. Het percentage ouderen dat inactief is, neemt juist af met een hoger opleidingsniveau.

Ouderen die alleen wonen voldoen minder vaak aan de NNGB en zijn vaker inactief dan ouderen die samenwonend zijn. Dit verschil wordt verklaard doordat alleenwonende ouderen gemiddeld ouder zijn dan ouderen die samenwonen. Bij de andere verschillen tussen doelgroepen, is een verschil in leeftijd niet de verklaring.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel 65-plussers dat voldoet aan de NNGB, loopt uiteen van 66% in gemeente Montferland tot 77% in gemeente Lochem. De gemeente Montferland heeft in de regio dus het kleinste aandeel 65-plussers dat voldoet aan de NNGB.

Het aandeel ouderen dat inactief is loopt uiteen van 7% in de gemeente Aalten tot 13% in de gemeente Harderwijk. De gemeente Montferland (13%) behoort tot de gemeenten met de ongunstige scores.

O voldoet aan NNGBO is inactief

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Monitor volwassenen en ouderen 2016