Eenzaamheid

Iemand is eenzaam als hij/zij onvoldoende (kwaliteit van) sociale relaties ervaart. Eenzaamheid is dus een persoonlijke ervaring. Het is moeilijk van buitenaf waar te nemen.

Er zijn twee soorten eenzaamheid: emotionele en sociale eenzaamheid. Als iemand een intieme relatie mist, een emotioneel hechte band met een partner of vriend(in), dan is er sprake van emotionele eenzaamheid. Van sociale eenzaamheid is sprake als iemand betekenisvolle relaties mist met een bredere groep mensen, zoals kennissen, collega’s, buurtgenoten of mensen met dezelfde belangstelling. Een intieme partnerrelatie kan sociale eenzaamheid niet opheffen.

Eenzaamheid kan veel verschillende oorzaken hebben, in veel gevallen is er sprake van een opeenstapeling van meerdere factoren. Een verandering in of het verlies van sociale contacten, activiteiten of werk spelen vaak een rol. Ook gezondheidsproblemen, kenmerken van de persoonlijkheid en verwachtingen van sociale contacten kunnen leiden tot gevoelens van eenzaamheid.

Vroegsignalering van eenzaamheid is belangrijk voor preventieve hulp. Dit vraagt een goede afstemming tussen de eerstelijn en het sociaal domein. Van belang is dat huisartsen inzicht hebben in het aanbod van hulp en ondersteuning van de gemeente en andersom dat de gemeente inzicht heeft in de aansluiting tussen zorg en maatschappelijke ondersteuning.

Eenzaamheid hangt samen met een minder goede gezondheid. Enerzijds kunnen lichamelijke beperkingen eenzaamheid bevorderen. Andersom kan eenzaamheid leiden tot depressies, coronaire hartziekten en mogelijk de ziekte van Alzheimer. Uit onderzoek onder 55-85 jarigen blijkt de sterftekans toe te nemen wanneer sprake is van eenzaamheid. Hierbij is gecorrigeerd voor overige risicofactoren zoals leeftijd en het hebben van een chronische aandoening. Daarnaast kan eenzaamheid een oorzaak zijn van ongezond gedrag: weinig bewegen, minder gezond eten en meer gebruik van verslavende middelen. Met als gevolg een groter risico op overgewicht, hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. Er kan een vicieuze cirkel ontstaan waarbij gevolgen de eenzaamheid versterken.

Eenzaamheid in de gemeente Lochem

In 2016 is 39% van de 65-plussers in de gemeente Lochem eenzaam: 31% is matig eenzaam, 5% is ernstig eenzaam en 3% is zeer ernstig eenzaam. Sociale eenzaamheid komt het meest voor (39%); bij een kleiner deel is (ook) sprake van emotionele eenzaamheid (28%).

Eén op de zestien 65-plussers is (enigszins tot sterk) sociaal uitgesloten.

Het aandeel eenzame 65-plussers is in de gemeente Lochem kleiner dan in Midden-IJssel/Oost-Veluwe, dit geldt met name voor het aandeel matig eenzame ouderen.

Eenzaamheid en sociale uitsluiting bij 65-plussers, 2016
  Gemeente Lochem Midden-IJssel/Oost-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Is eenzaam 39% 44% 42%
   Is matig eenzaam 31% 36% 35%
   Is (zeer) ernstig eenzaam 8% 8% 8%
Is sociaal eenzaam 39% 43% 42%
Is emotioneel eenzaam 28% 31% 29%
Is sociaal uitgesloten 6% 8% 8%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over eenzaamheid en sociale uitsluiting in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2016.

Verschillen tussen doelgroepen in Midden-IJssel/Oost-Veluwe

O Eenzaamheid MIJOV

Er zijn geen verschillen tussen mannen en vrouwen wat betreft eenzaamheid en sociale uitsluiting.

75-plussers zijn vaker eenzaam dan 65-74-jarigen.

Naarmate het opleidingsniveau hoger is, voelen minder mensen zich eenzaam en zijn minder mensen sociaal uitgesloten.

Alleenwonende 65-plussers zijn veel vaker eenzaam en sociaal uitgesloten dan 65-plussers die niet alleen wonen.

 

Eenzaamheid en sociale uitsluiting in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel eenzame 65-plussers varieert van 34% in de gemeente Heerde tot 48% in de gemeente Apeldoorn. De gemeente Lochem (39%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Het aandeel 65-plussers dat sociaal is uitgesloten varieert van 5% in de gemeente Voorst tot 11% in de gemeente Montferland. De gemeente Lochem (6%) scoort gunstig ten opzichte van het gemiddelde in de regio Noord- en Oost-Gelderland.

 

 

O sociaal uitgeslotenO eenzaamheid

Bronnen