Sociaaleconomische status

De sociaaleconomische status (SES) staat voor de positie van mensen op de maatschappelijke ladder. Die positie ontstaat uit een combinatie van (1) materiële omstandigheden; (2) vaardigheden, capaciteiten en kennis; en (3) het sociale netwerk en de status en macht van mensen in dat netwerk. SES kan niet op een directe manier gemeten worden. Wel kan SES bij benadering gemeten worden met de indicatoren inkomen, opleidingsniveau en beroepsstatus.

Er bestaan in Nederland aanzienlijke verschillen in gezondheid tussen mensen met een hoge en mensen met een lage SES. Hoogopgeleiden (hbo- of universitaire opleiding afgerond) leven gemiddeld ruim zes jaar langer dan laagopgeleiden (alleen basisonderwijs). De periode dat hoogopgeleiden hun gezondheid als goed ervaren, is zelfs bijna 19 jaar langer dan bij laagopgeleiden.

De minder goede gezondheid van mensen met een lage SES wordt deels veroorzaakt door hun leefstijl en leefomgeving. Ze roken bijvoorbeeld vaker; eten minder vaak groente en fruit; bewegen minder; en wonen vaker in een buurt met weinig groenvoorzieningen en minder veilig verkeer. Een slechtere gezondheid kan echter ook de oorzaak zijn van een lagere SES, bijvoorbeeld doordat de gezondheid het volgen van een opleiding of deelname aan het arbeidsproces in de weg staat.

Sociaaleconomische status in de gemeente Voorst

Het gemiddeld besteedbaar inkomen in 2015 in de gemeente Voorst is €38.900 euro per jaar per huishouden. Dit meer dan in de regio en Nederland.

In 2016 heeft 5% van de particuliere huishoudens een inkomen onder de lage inkomensgrens en 5% van de minderjarige kinderen woont in een huishouden met een laag inkomen. Dit is minder dan gemiddeld in de regio en Nederland.

In de gemeente Voorst heeft 11% van de volwassenen moeite met rondkomen. Dit is minder dan in Nederland. Eén op de drie volwassenen heeft een laag opleidingsniveau.

Inkomen en opleidingsniveau van de bevolking, 2015-2016
  Voorst Midden IJssel-Oost Veluwe Noord- en Oost-Gelderland Nederland
Gemiddeld besteedbaar inkomen per particulier huishouden1 €38.900 €36.700 €36.400 €36.200
Particuliere huishoudens met laag inkomen2 5% 7% 7% 8%
Minderjarige kinderen in huishouden met laag inkomen2 5% 7% 7% 9%
Volwassenen die moeite hebben met rondkomen3 11% 14% 13% 18%
Laag opgeleide volwassenen3 32% 29% 32% 31%
1 Bron: CBS, 2015
2 Bron: CBS, 2016
3 Bron: Monitor Volwassenen en Ouderen, 2016
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Trends

In Midden-IJssel/Oost-Veluwe is het aandeel huishoudens met een laag inkomen tussen 2011 en 2013 gestegen en daarna gelijk gebleven. Het aandeel minderjarige kinderen in een huishouden met een laag inkomen is gestegen tussen 2011 en 2014 en daarna ongeveer gelijk gebleven. In de gemeente Voorst lijkt er in de laatste jaren weer een licht stijgende trend te zijn van het aandeel minderjarige kinderen in een huishouden met een laag inkomen.

In Midden-IJssel/Oost-Veluwe daalde het aandeel volwassenen dat moeite heeft met rondkomen en het aandeel volwassenen met een laag opleidingsniveau tussen 2012 en 2016. Deze trends gelden ook voor de gemeente Voorst.

B huishoudens met laag inkomen Voorst B opleidingsniveau en rondkomen Voorst

Verschillen tussen doelgroepen in Midden IJssel/Oost Veluwe

B opleidingsniveau en rondkomen MIJOV

Vrouwen hebben vaker moeite met rondkomen en zijn vaker laag opgeleid dan mannen.  

Volwassenen onder de 50 jaar hebben vaker moeite met rondkomen dan oudere volwassenen. Naarmate de leeftijd toeneemt, neemt het percentage volwassenen met een laag opleidingsniveau toe.

Naarmate het opleidingsniveau toeneemt, hebben minder volwassenen moeite met rondkomen.

Alleenstaanden hebben vaker moeite met rondkomen en zijn vaker laag opgeleid dan samenwonenden.  

Sociaaleconomische status in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel kinderen die wonen in een huishouden met een laag inkomen varieert van 5% in de gemeente Heerde tot 10% in de gemeente Zutphen. De gemeente Voorst (5%) behoort tot de gemeenten die gunstig scoren.

Het aandeel laagopgeleiden varieert van 26% in de gemeente Zutphen tot 42% in de gemeente Montferland. De gemeente Voorst (32%) behoort tot de groep gemeenten die gemiddeld scoren. 

B Percentage kinderen die wonen in een huishouden met een laag inkomen B Percentage volwassenen van 19 jaar en ouder met een laag opleidingsniveau