Psychische gezondheid

Mentale gezondheid gaat over het welzijn van mensen. Dit welzijn is op cognitief, sociaal en emotioneel gebied. Wanneer het op één van deze gebieden niet helemaal goed gaat, kan iemand mentaal ongezond zijn. Mentale ongezondheid vormt een groot deel van de totale ziektelast onder de bevolking. Preventie is daarom belangrijk, ook omdat behandeling maar een klein deel van de ziektelast kan verminderen.

Mentale ongezondheid kan zich uiten in verschillende klachten. Dit kunnen psychische klachten zijn als stress ervaren, je ‘down’ voelen en angstig zijn. Ook kunnen lichamelijke klachten optreden, zoals vermoeidheid, hoofdpijn en duizeligheid.

Mentale gezondheid is een subjectief begrip en wordt gedefinieerd als ‘’de manier waarop je je verhoudt tot jezelf en tot anderen en hoe je omgaat met de uitdagingen in het dagelijks leven. Tegelijkertijd gaat het ook over hoe jij en anderen in de samenleving dit ervaren".  

Tijdens de Covid-19 pandemie voelden mensen zich vaker eenzaam, angstig, somber en gestrest. De mentale gezondheid is hierdoor verslechterd tijdens corona. Vooral jongvolwassenen werden op het gebied van mentale gezondheid zwaar getroffen.

Om te meten of kinderen psychosociale problemen kunnen hebben, is de Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) gebruikt. De SDQ is een vragenlijst die bestaat uit 25 vragen die betrekking hebben op hyperactiviteit / aandacht tekort, emotionele problemen, problemen met leeftijdsgenoten, gedragsproblemen en pro-sociaalgedrag. De SDQ-totaalscore geeft een aanwijzing of er sprake is van een matig verhoogde of een verhoogde kans op psychosociale problematiek.

Tot slot worden ouders ook apart bevraagd over pesten en de weerbaarheid van hun kind.

Psychische gezondheid in de gemeente Harderwijk

In de gemeente Harderwijk heeft in 2021 22% van de 4-12 jarige kinderen een verhoogde kans op psychosociale problemen. Dit is in lijn met de resultaten uit de Noord-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland.

Psychische gezondheid  kinderen (4-12 jaar), 2021
  Gemeente Harderwijk Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Heeft indicatie voor psychosociale problemen 22% 23% 21%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Trend

K psychische gezondheid, Harderwijk

In de Noord-Veluwe is na een stijging tussen 2013 en 2017, in 2021 een stabilisatie te zien in het aandeel kinderen met een verhoogde kans op psychosociale problemen. In de gemeente Harderwijk is het aandeel kinderen met een verhoogde kans op psychosociale problemen stabiel gebleven tussen 2017 en 2021.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

K psychische gezondheid NV

Er zijn geen significante verschillen tussen de verschillende doelgroepen in de Noord-Veluwe.

Psychische gezondheid in Noord- en Oost-Gelderland

Kinderen met een verhoogde kans op psychosociale problemen

Het aandeel kinderen met een verhoogde kans op psychosociale problemen, loopt uiteen van 13% in de gemeente Hattem tot 27% in de gemeente Epe. De gemeente Harderwijk (22%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Bronnen

  • Van Beuningen, J. & Moonen, L.
  • Gezondheid belangrijker voor geluk dan leefstijl
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2013
  • van Bon-Martens M, Kleinjan M, Hipple Walters B, Shields-Zeeman L, van den Brink C
  • Delphistudie ‘definitie mentale gezondheid’ Resultaten van een consensusprocedure met verschillende perspectieven
  • Utrecht: Trimbos Instituut, 2022
  • Reep C, Hupkens C
  • Ervaren impact corona op mentale gezondheid en leefstijl. Mentale gezondheid en corona
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021
  • Theunissen, M.H.C.; Wolff de, M.; Grieken van, A.; Mieloo, C. (2016), TNO, Leiden
  • Handleiding voor het gebruik van de SDQ binnen de Jeugdgezondheidszorg. Vragenlijst voor het signalering van psychosociale problemen bij 3-17 jarigen.

De afgelopen jaren zijn er verschillende signalen dat de psychische gezondheid van jongeren afneemt; deze afname is bij meisjes sterker dan bij jongens. De verslechtering van de mentale gezondheid hangt waarschijnlijk samen met andere factoren, zoals de toenemende prestatiedruk en de coronacrisis.

De psychosociale gezondheid van jongeren is gemeten met de SDQ, welke onder meer vragen bevat over emotionele problemen, de omgang met anderen en hyperactiviteit. Psychosociale problematiek kan leiden tot verminderde schoolprestaties, slecht sociaal functioneren, jeugdcriminaliteit, schooluitval en een hoger risico op psychische problematiek op latere leeftijd.  De symptomen kunnen lijken op normaal puberaal gedrag, waardoor het herkennen van psychosociale ongezondheid soms lastig is.

De psychische gezondheid van jongvolwassenen is gemeten met de MHI-5. Iemand wordt aangemerkt als psychisch ongezond als diegene zich bijvoorbeeld vaak neerslachtig voelt, zenuwachtig is of onrustig is.

Weerbaarheid wordt gemeten aan de hand van acht items die bijvoorbeeld gaan over het maken van keuzes en het opkomen voor jezelf. Weerbaar zijn draagt bij aan het hebben van een goede mentale gezondheid.

Stress wordt door iedereen wel eens ervaren, maar wanneer stressgevoelens langdurig aanhouden heeft dit gevolgen voor de lichamelijke en mentale gezondheid van jongeren en jongvolwassenen. Chronische stress kan bijvoorbeeld zorgen voor een minder sterk immuunsysteem, slapeloosheid en depressie.  Jongeren ervaren vooral stress door school of huiswerk, ‘alles wat ze moeten doen’ en eigen problemen. Jongvolwassenen ervaren vooral stress door school of werk en ‘alles wat ze moeten doen’.

Psychische gezondheid in de gemeente Harderwijk

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

In de gemeente Harderwijk heeft in 2021 37% van de middelbare scholieren een verhoogd risico op psychosociale problemen. Daarnaast is 16% onvoldoende weerbaar en ervaart de helft stress door één of meer factoren.

Het aandeel middelbare scholieren dat een verhoogd risico op psychosociale problemen heeft, is in de gemeente Harderwijk groter dan in de Noord-Veluwe. Daarnaast is het aandeel middelbare scholieren dat onvoldoende weerbaar is, groter in de gemeente Harderwijk dan in Nederland. Het aandeel middelbare scholieren dat zich (zeer) vaak gestrest voelt, is in de gemeente Harderwijk groter dan in de Noord-Veluwe en Nederland.

Psychische gezondheid middelbare scholieren, 2021
  Gemeente Harderwijk Noord-Veluwe Nederland
Heeft een verhoogd risico op psychosociale problemen 37% 33% -
Is onvoldoende weerbaar 16% 14% 12%
Voelt zich (zeer) vaak gestrest door één of meer factoren 51% 44% 44%
- : Geen gegevens beschikbaar.
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

 Jongvolwassenen (16-25 jaar) 

Van de jongvolwassenen in de gemeente Harderwijk heeft 29% een verhoogd risico op psychische problemen in 2019. 7% is onvoldoende weerbaar en 60% ervaart stress door één of meerdere factoren.

Het aandeel psychisch ongezonde jongvolwassenen is in de gemeente Harderwijk vergelijkbaar met de Noord-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland.

Psychische gezondheid jongvolwassenen, 2019
    Gemeente Harderwijk Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Heeft een verhoogd risico op psychische problemen Jongvolwassenen 29% 28% 29%
Is onvoldoende weerbaar  Jongvolwassenen 7% 10% 10%
Voelt zich (zeer) vaak gestrest door één of meer factoren  Jongvolwassenen 60% 56% 54%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over psychische gezondheid in de gemeente en in de regio staan onderaan deze pagina bij ‘Zie ook’, Cijfers jongeren 2019. 

Trends

J psychosoc Gemeente Elburg

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

In de gemeente Harderwijk is het aandeel middelbare scholieren met een verhoogd risico op psychosociale problemen tussen 2011 en 2021 toegenomen. Het aandeel middelbare scholieren dat (zeer) vaak stress ervaart door één of meer factoren is tussen 2019 en 2021 niet significant veranderd.

In de Noord-Veluwe is het aandeel middelbare scholieren met een verhoogd risico op psychosociale problemen toegenomen tussen 2015 en 2021. Het aandeel middelbare scholieren dat (zeer) vaak stress ervaart door één of meer factoren is tussen 2019 en 2021 niet significant veranderd.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

J psychische gezondheid NVMiddelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

Meisjes hebben vaker een verhoogd risico op psychosociale problemen en ervaren vaker stress door één of meer factoren dan jongens.

Vierdeklassers ervaren vaker stress door één of meer factoren dan tweedeklassers.

Vmbo’ers hebben vaker een verhoogd risico op psychosociale problemen dan havo/vwo’ers. Havo/vwo’ers ervaren vaker stress door één of meer factoren dan vmbo’ers.

Jongvolwassenen (16-25 jaar) 

Vrouwen hebben vaker een verhoogd risico op psychische problemen en ervaren vaker stress door één of meerdere factoren dan mannen. 

Theoretisch opgeleide jongvolwassenen ervaren vaker stress door één of meerdere factoren dan praktisch opgeleide jongvolwassenen.

Psychische gezondheid in Noord- en Oost-Gelderland

J indicatie voor psychosociale problemen

Middelbare scholieren 

Het aandeel middelbare scholieren met een verhoogd risico op psychosociale problemen loopt uiteen van 21% in de gemeente Brummen tot 39% in de gemeente Elburg. De gemeente Harderwijk (37%) hoort bij de gemeenten met de ongunstige scores.

Het aandeel middelbare scholieren dat (zeer) vaak stress ervaart door één of meer factoren loopt uiteen van 37% in de gemeente Elburg tot 51% in de gemeente Harderwijk. De gemeente Harderwijk (51%) hoort bij de gemeenten met de ongunstige scores.

Jongvolwassenen (16-25 jaar) 

Het aandeel jongvolwassenen met een verhoogd risico op psychische problemen loopt uiteen van 21% in de gemeente Winterswijk tot 36% in de gemeente Epe. De gemeente Harderwijk (29%) hoort bij de gemeenten met de gemiddelde scores. 

Het aandeel middelbare scholieren dat onvoldoende weerbaar is, loopt uiteen van 5% in de gemeente Berkelland tot 12% in de gemeente Oost Gelre. De gemeente Harderwijk (8%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

 

J stress

J MHI-5

Bronnen

  • Van Beuningen, J. & Moonen, L.
  • Gezondheid belangrijker voor geluk dan leefstijl
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2013
  • van Bon-Martens M, Kleinjan M, Hipple Walters B, Shields-Zeeman L, van den Brink C
  • Delphistudie ‘definitie mentale gezondheid’ Resultaten van een consensusprocedure met verschillende perspectieven
  • Utrecht: Trimbos Instituut, 2022
  • Reep C, Hupkens C
  • Ervaren impact corona op mentale gezondheid en leefstijl. Mentale gezondheid en corona
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021
  • Conijn B, Ruiter M
  • Preventie van depressie, Factsheet Preventie 2011
  • Utrecht, Trimbos-instituut, 2011.
  • RIVM
  • Welke factoren beïnvloeden de kans op psychische problemen bij jeugd?
  • HBSC-Nederland
  • Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland
  • Pharos
  • Chronische/toxische stress en Gezondheid

Indicatoren voor de mentale gezondheid van volwassenen zijn geluk, het risico op een angststoornis of depressie, de mate waarin men regie over het eigen leven ervaart, veerkracht en stress.

De mate van gelukkig zijn zegt iets over de tevredenheid met het eigen leven. De mentale gezondheid en ervaren algemene gezondheid hangen sterk samen met geluk. Mensen die gelukkig zijn, hebben een betere gezondheid (zowel mentaal als lichamelijk) dan mensen die niet gelukkig zijn. Als mensen gelukkiger zijn, ervaren ze minder stress en houden ze zich gemakkelijker aan een gezonde leefstijl.

Bij een angststoornis is er sprake van heftige, aanhoudende angstklachten zonder dat er sprake is van een reële bedreiging. Een angststoornis heeft effect op het sociaal functioneren en het uitvoeren van de dagelijkse bezigheden. Angststoornissen gaan vaak gepaard met een depressie. Bij een depressie is sprake van een aanhoudende neerslachtige stemming en een ernstig verlies aan interesses in (bijna) alle dagelijkse activiteiten. Daarnaast komen symptomen voor als eet-, slaap- en concentratieproblemen, rusteloosheid, vermoeidheid en terugkerende gedachten aan de dood of zelfdoding. Het risico op een angststoornis of depressie is gemeten met de Kessler Psychological Distress Scale (K10).

Mensen die regie over hun leven ervaren, kunnen beter omgaan met (gezondheids)problemen. Regie ervaren beschermt tegen de ontwikkeling van depressieve symptomen en tegen achteruitgang in lichamelijk functioneren bij mensen met een chronische ziekte. Zelfregie is belangrijk voor iemands zelfredzaamheid en vergroot de kwaliteit van leven. De mate waarin men regie over het eigen leven ervaart, is gemeten met de Pearlin & Schooler Mastery Scale.

Veerkracht is het vermogen dat je in staat stelt om te gaan en te herstellen van stress, veranderingen en tegenslag. Het versterken van veerkracht kan (mentale) problemen voorkomen of verminderen.

Ervaren spanning of druk geeft stress. Iedereen ervaart wel eens stress, maar wanneer deze stressgevoelens langdurig aanhouden kan dit chronische stress veroorzaken. Stress is van invloed op zowel de mentale als lichamelijke gezondheid. Zo kan chronische stress onder andere leiden tot psychische problemen en stoornissen, overspannenheid, burn-outs, overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, een minder sterk immuunsysteem, slapeloosheid en depressie.

Mentale gezondheid in de gemeente Harderwijk

In 2020 voelt 57% van de 18-65 jarigen in de gemeente Harderwijk zich meestal gelukkig (geeft een cijfer 8 of hoger). Ruim negen op de tien 18-65 jarigen ervaart regie over het eigen leven en ruim drie kwart heeft een gemiddeld tot hoge score voor veerkracht.

Bijna drie op de vijf volwassenen loopt risico op een angststoornis of depressie en 19% heeft (heel) veel stress ervaren in de afgelopen 4 weken.

De mentale gezondheid van volwassenen in de gemeente Harderwijk is vergelijkbaar met de Noord-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland. Het aandeel volwassenen met risico op een angststoornis of depressie is in de gemeente Harderwijk hoger dan gemiddeld in de Noord-Veluwe.

Mentale gezondheid  18-65 jarigen, 2020
  Gemeente Harderwijk Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Voelt zich gelukkig 57% 60% 60%
Risico op angststoornis of depressie 55% 49% 49%
Heeft voldoende regie over eigen leven 93% 93% 93%
Gemiddeld tot hoge veerkracht 78% 77% 76%
Heeft in de afgelopen 4 weken (heel) veel stress ervaren 19% 19% 19%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over mentale gezondheid in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2020.

Trends

V psychische gezondheid Harderwijk

Het aandeel volwassenen van 18-65 jaar met risico op een angststoornis of depressie steeg in de Noord-Veluwe tussen 2012 en 2020. Dit geldt ook voor de gemeente Harderwijk.

In het jaar 2016 is er een daling te zien in het aandeel volwassenen van 18-65 jaar met regie over het eigen leven in de Noord-Veluwe. Dit geldt ook voor de gemeente Harderwijk.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

V Psychische gezondheid NV

Van de vrouwen heeft een groter deel risico op een angststoornis of depressie dan van de mannen.

Bij 19-34 jarigen is het aandeel dat risico op een angststoornis of depressie heeft het grootst en bij 50-65 jarigen het kleinst. Bij 50-65 jarigen is het aandeel dat regie over het eigen leven ervaart het kleinst en bij 19-34 jarigen het grootst.

Naarmate het opleidingsniveau hoger is, is het aandeel volwassenen met risico op een angststoornis of depressie kleiner. Het aandeel volwassenen dat regie over het eigen leven ervaart en dat het leven zinvol vindt, is groter naarmate het opleidingsniveau hoger is.

Van de volwassenen die alleen wonen, heeft een groter deel risico op een angststoornis of depressie dan van de volwassenen die niet alleen wonen. Van de alleenwonende volwassenen ervaart een kleiner deel regie over het eigen leven en vindt een kleiner deel het leven zinvol dan van de volwassenen die niet alleen wonen.

Mentale gezondheid in Noord- en Oost-Gelderland

V geluk

Het aandeel volwassenen van 18-65 jaar dat zich meestal gelukkig voelt (geeft een cijfer 8 of hoger), varieert van 56% in de gemeente Zutphen tot 66% in de gemeente Epe. De gemeente Harderwijk (57%) behoort tot de gemeenten die ongunstig scoren.

Het aandeel volwassenen van 18-65 jaar met risico op een angststoornis of depressie, loopt uiteen van 44% in de gemeente Oost Gelre tot 56% in de gemeente Montferland. De gemeente Harderwijk (55%) behoort tot de gemeenten die ongunstig scoren.

Het aandeel volwassenen van 18-65 jaar met een gemiddeld tot hoge score voor veerkracht, varieert van 72% in de gemeente Apeldoorn tot 82% in de gemeente Oost Gelre. De gemeente Harderwijk (78%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

 

 

V risico op angststoornis of depressieV veerkracht

Bronnen

  • Van Beuningen, J. & Moonen, L.
  • Gezondheid belangrijker voor geluk dan leefstijl
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2013
  • van Bon-Martens M, Kleinjan M, Hipple Walters B, Shields-Zeeman L, van den Brink C
  • Delphistudie ‘definitie mentale gezondheid’ Resultaten van een consensusprocedure met verschillende perspectieven
  • Utrecht: Trimbos Instituut, 2022
  • Reep C, Hupkens C
  • Ervaren impact corona op mentale gezondheid en leefstijl. Mentale gezondheid en corona
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021
  • Pharos
  • Chronische/toxische stress en Gezondheid
  • Utrecht: Pharos, 2019
  • Veenhoven, R.
  • Gezond geluk; Effecten van geluk op gezondheid en wat dat kan betekenen voor de preventieve gezondheidszorg
  • Rotterdam: Erasmus Universiteit, 2006
  • Conijn B, Ruiter M
  • Preventie van depressie (2011); factsheet preventie 2011
  • Utrecht: Trimbos-Instituut, 2011
  • Bisschop, M.I.
  • Psychosocial resources and the consequences of specific chronic diseases in older age; The longitudinal Aging Study Amsterdam
  • Leiden: VU University Amsterdam, 2004.
  • Lokkerbol, J., Van Splunteren, P., Lokman & S., Smit, F.
  • Versterken van mentaal kapitaal in het onderwijs
  • Utrecht: Trimbos-Instituut, 2012

Indicatoren voor de mentale gezondheid van volwassenen zijn geluk, het risico op een angststoornis of depressie, de mate waarin men regie over het eigen leven ervaart, veerkracht en stress.

De mate van gelukkig zijn zegt iets over de tevredenheid met het eigen leven. De mentale gezondheid en ervaren algemene gezondheid hangen sterk samen met geluk. Mensen die gelukkig zijn, hebben een betere gezondheid (zowel mentaal als lichamelijk) dan mensen die niet gelukkig zijn. Als mensen gelukkiger zijn, ervaren ze minder stress en houden ze zich gemakkelijker aan een gezonde leefstijl.

Bij een angststoornis is er sprake van heftige, aanhoudende angstklachten zonder dat er sprake is van een reële bedreiging. Een angststoornis heeft effect op het sociaal functioneren en het uitvoeren van de dagelijkse bezigheden. Angststoornissen gaan vaak gepaard met een depressie. Bij een depressie is sprake van een aanhoudende neerslachtige stemming en een ernstig verlies aan interesses in (bijna) alle dagelijkse activiteiten. Daarnaast komen symptomen voor als eet-, slaap- en concentratieproblemen, rusteloosheid, vermoeidheid en terugkerende gedachten aan de dood of zelfdoding. Het risico op een angststoornis of depressie is gemeten met de Kessler Psychological Distress Scale (K10).

Mensen die regie over hun leven ervaren, kunnen beter omgaan met (gezondheids)problemen. Regie ervaren beschermt tegen de ontwikkeling van depressieve symptomen en tegen achteruitgang in lichamelijk functioneren bij mensen met een chronische ziekte. Zelfregie is belangrijk voor iemands zelfredzaamheid en vergroot de kwaliteit van leven. De mate waarin men regie over het eigen leven ervaart, is gemeten met de Pearlin & Schooler Mastery Scale.

Veerkracht is het vermogen dat je in staat stelt om te gaan en te herstellen van stress, veranderingen en tegenslag. Het versterken van veerkracht kan (mentale) problemen voorkomen of verminderen.

Ervaren spanning of druk geeft stress. Iedereen ervaart wel eens stress, maar wanneer deze stressgevoelens langdurig aanhouden kan dit chronische stress veroorzaken. Stress is van invloed op zowel de mentale als lichamelijke gezondheid. Zo kan chronische stress onder andere leiden tot psychische problemen en stoornissen, overspannenheid, burn-outs, overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, een minder sterk immuunsysteem, slapeloosheid en depressie.

Mentale gezondheid in de gemeente Harderwijk

In 2020 voelt 69% van de 65-plussers in de gemeente Harderwijk zich meestal gelukkig (geeft een cijfer 8 of hoger). Bijna negen op de tien 65-plussers ervaart regie over het eigen leven en bijna drie kwart heeft een gemiddeld tot hoge score voor veerkracht.

Van de 65-plussers loopt twee op de vijf risico op een angststoornis of depressie en heeft 6% (heel) veel stress ervaren in de afgelopen 4 weken.

De mentale gezondheid van ouderen in de gemeente Harderwijk is vergelijkbaar met de Noord-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland. Het aandeel volwassenen dat zich gelukkig voelt is in de gemeente Harderwijk groter dan in de Noord-Veluwe.

Mentale gezondheid  65-plussers, 2020
  Gemeente Harderwijk Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Voelt zich gelukkig 69% 65% 65%
Risico op angststoornis of depressie 40% 42% 40%
Heeft voldoende regie over eigen leven 86% 86% 87%
Gemiddeld tot hoge veerkracht 73% 73% 75%
Heeft in de afgelopen 4 weken (heel) veel stress ervaren 6% 6% 6%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over mentale gezondheid in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2020.

 

Trends

O psychische gezondheid NV

Het aandeel 65-plussers met risico op een angststoornis of depressie is stabiel in de Noord-Veluwe tussen 2016 en 2020. Dit geldt ook voor de gemeente Harderwijk.

Het aandeel ouderen met regie over het eigen leven is stabiel in de Noord- Veluwe. Dit geldt ook voor de gemeente Harderwijk.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

O psychische gezondheid NV

Vrouwen voelen zich minder vaak gelukkig en lopen een groter risico op een angststoornis of depressie dan mannen. Ook hebben vrouwen minder vaak een gemiddeld tot hoge score voor veerkracht vergeleken met mannen.

Ouderen vanaf 75 jaar voelen zich minder vaak gelukkig en lopen vaker risico op een angststoornis of depressie dan ouderen tussen de 65 en 74 jaar. Daarbij hebben 75-plussers minder vaak een gemiddeld tot hoge score voor veerkracht dan ouderen tussen de 65 en 74 jaar.

Naarmate de sociaaleconomische status (SES) toeneemt, voelen ouderen zich vaker gelukkig (geeft een cijfer 8 of hoger). Ook het aandeel ouderen met een gemiddelde tot hoge score voor veerkracht is groter naarmate de SES hoger is. Het aandeel ouderen met risico op een angststoornis of depressie is juist kleiner naarmate de SES hoger is.

Ouderen die samen wonen, beoordelen hun geluk vaker met een 8 of hoger dan ouderen die alleen wonen. Het risico op een angststoornis of depressie komt vaker voor onder ouderen die alleen wonen. Een kleiner deel van de alleenwonende ouderen scoort gemiddeld tot hoog voor veerkracht vergeleken met ouderen die samen wonen.

Psychische gezondheid in Noord- en Oost-Gelderland

O geluk

Het aandeel 65-plussers dat zich meestal gelukkig voelt (geeft een cijfer 8 of hoger), varieert van 59% in de gemeente Montferland tot 71% in de gemeente Epe. De gemeente Harderwijk (69%) behoort tot de gemeenten die gunstig scoren.

Het aandeel 65-plussers met risico op een angststoornis of depressie, loopt uiteen van 35% in de gemeente Epe tot 50% in de gemeente Oldebroek. De gemeente Harderwijk (40%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Het aandeel 65-plussers jaar met een gemiddeld tot hoge score voor veerkracht, varieert van 65% in de gemeente Oldebroek tot 80% in de gemeente Brummen. De gemeente Harderwijk (73%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

 

 

 

O risico angststoornis of depressieO veerkracht

Bronnen

  • Van Beuningen, J. & Moonen, L.
  • Gezondheid belangrijker voor geluk dan leefstijl
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2013
  • van Bon-Martens M, Kleinjan M, Hipple Walters B, Shields-Zeeman L, van den Brink C
  • Delphistudie ‘definitie mentale gezondheid’ Resultaten van een consensusprocedure met verschillende perspectieven
  • Utrecht: Trimbos Instituut, 2022
  • Reep C, Hupkens C
  • Ervaren impact corona op mentale gezondheid en leefstijl. Mentale gezondheid en corona
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021
  • Pharos
  • Chronische/toxische stress en Gezondheid
  • Utrecht: Pharos, 2019
  • Veenhoven, R.
  • Gezond geluk; Effecten van geluk op gezondheid en wat dat kan betekenen voor de preventieve gezondheidszorg
  • Rotterdam: Erasmus Universiteit, 2006
  • Conijn B, Ruiter M
  • Preventie van depressie (2011); factsheet preventie 2011
  • Utrecht: Trimbos-Instituut, 2011
  • Bisschop, M.I.
  • Psychosocial resources and the consequences of specific chronic diseases in older age; The longitudinal Aging Study Amsterdam
  • Leiden: VU University Amsterdam, 2004.
  • Lokkerbol, J., Van Splunteren, P., Lokman & S., Smit, F.
  • Versterken van mentaal kapitaal in het onderwijs
  • Utrecht: Trimbos-Instituut, 2012