Psychische gezondheid

Mentale gezondheid gaat over het welzijn van mensen. Dit welzijn is op cognitief, sociaal en emotioneel gebied. Wanneer het op één van deze gebieden niet helemaal goed gaat, kan iemand mentaal ongezond zijn. Mentale ongezondheid vormt een groot deel van de totale ziektelast onder de bevolking. Preventie is daarom belangrijk, ook omdat behandeling maar een klein deel van de ziektelast kan verminderen.

Mentale ongezondheid kan zich uiten in verschillende klachten. Dit kunnen psychische klachten zijn als stress ervaren, je ‘down’ voelen en angstig zijn. Ook kunnen lichamelijke klachten optreden, zoals vermoeidheid, hoofdpijn en duizeligheid.

Mentale gezondheid is een subjectief begrip en wordt gedefinieerd als ‘’de manier waarop je je verhoudt tot jezelf en tot anderen en hoe je omgaat met de uitdagingen in het dagelijks leven. Tegelijkertijd gaat het ook over hoe jij en anderen in de samenleving dit ervaren".  

Tijdens de Covid-19 pandemie voelden mensen zich vaker eenzaam, angstig, somber en gestrest. De mentale gezondheid is hierdoor verslechterd tijdens corona. Vooral jongvolwassenen werden op het gebied van mentale gezondheid zwaar getroffen.

Om te meten of kinderen psychosociale problemen kunnen hebben, is de Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) gebruikt. De SDQ is een vragenlijst die bestaat uit 25 vragen die betrekking hebben op hyperactiviteit / aandacht tekort, emotionele problemen, problemen met leeftijdsgenoten, gedragsproblemen en pro-sociaalgedrag. De SDQ-totaalscore geeft een aanwijzing of er sprake is van een matig verhoogde of een verhoogde kans op psychosociale problematiek.

Tot slot worden ouders ook apart bevraagd over pesten en de weerbaarheid van hun kind.

Psychische gezondheid in de gemeente Oude IJsselstreek

In de gemeente Oude IJsselstreek heeft in 2021 21% van de 4-12 jarige kinderen een verhoogde kans op psychosociale problemen. Dit is in lijn met resultaten uit de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Psychische gezondheid kinderen (4-12 jaar), 2021
  Gemeente Oude IJsselstreek Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Heeft indicatie voor psychosociale problemen 21% 21% 21%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Trend

K psychische gezondheid, Oude IJsselstreek

In de Achterhoek is na een stijging tussen 2013 en 2017, in 2021 een stabilisatie te zien in het aandeel kinderen met een verhoogde kans op psychosociale problemen. Deze trend geldt ook voor de gemeente Oude IJsselstreek.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

K psychische gezondheid Achterhoek

Jongens hebben vaker een verhoogde kans op psychosociale problemen dan meisjes.

Psychische gezondheid in Noord- en Oost-Gelderland

Kinderen met een verhoogde kans op psychosociale problemen

Het aandeel kinderen met een verhoogde kans op psychosociale problemen, loopt uiteen van 13% in de gemeente Hattem tot 27% in de gemeente Epe. De gemeente Oude IJsselstreek (21%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Bronnen

  • Van Beuningen, J. & Moonen, L.
  • Gezondheid belangrijker voor geluk dan leefstijl
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2013
  • van Bon-Martens M, Kleinjan M, Hipple Walters B, Shields-Zeeman L, van den Brink C
  • Delphistudie ‘definitie mentale gezondheid’ Resultaten van een consensusprocedure met verschillende perspectieven
  • Utrecht: Trimbos Instituut, 2022
  • Reep C, Hupkens C
  • Ervaren impact corona op mentale gezondheid en leefstijl. Mentale gezondheid en corona
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021
  • Theunissen, M.H.C.; Wolff de, M.; Grieken van, A.; Mieloo, C. (2016), TNO, Leiden
  • Handleiding voor het gebruik van de SDQ binnen de Jeugdgezondheidszorg. Vragenlijst voor het signalering van psychosociale problemen bij 3-17 jarigen.

De afgelopen jaren zijn er verschillende signalen dat de psychische gezondheid van jongeren afneemt; deze afname is bij meisjes sterker dan bij jongens. De verslechtering van de mentale gezondheid hangt waarschijnlijk samen met andere factoren, zoals de toenemende prestatiedruk en de coronacrisis.

De psychosociale gezondheid van jongeren is gemeten met de SDQ, welke onder meer vragen bevat over emotionele problemen, de omgang met anderen en hyperactiviteit. Psychosociale problematiek kan leiden tot verminderde schoolprestaties, slecht sociaal functioneren, jeugdcriminaliteit, schooluitval en een hoger risico op psychische problematiek op latere leeftijd.  De symptomen kunnen lijken op normaal puberaal gedrag, waardoor het herkennen van psychosociale ongezondheid soms lastig is.

De psychische gezondheid van jongvolwassenen is gemeten met de MHI-5. Iemand wordt aangemerkt als psychisch ongezond als diegene zich bijvoorbeeld vaak neerslachtig voelt, zenuwachtig is of onrustig is.

Weerbaarheid wordt gemeten aan de hand van acht items die bijvoorbeeld gaan over het maken van keuzes en het opkomen voor jezelf. Weerbaar zijn draagt bij aan het hebben van een goede mentale gezondheid.

Stress wordt door iedereen wel eens ervaren, maar wanneer stressgevoelens langdurig aanhouden heeft dit gevolgen voor de lichamelijke en mentale gezondheid van jongeren en jongvolwassenen. Chronische stress kan bijvoorbeeld zorgen voor een minder sterk immuunsysteem, slapeloosheid en depressie.  Jongeren ervaren vooral stress door school of huiswerk, ‘alles wat ze moeten doen’ en eigen problemen. Jongvolwassenen ervaren vooral stress door school of werk en ‘alles wat ze moeten doen’.

Psychische gezondheid in de gemeente Oude IJsselstreek

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

In de gemeente Oude IJsselstreek heeft in 2021 28% van de middelbare scholieren een verhoogd risico op psychosociale problemen. Daarnaast is 9% onvoldoende weerbaar en ervaren twee op de vijf stress door één of meer factoren.

Het aandeel middelbare scholieren dat onvoldoende weerbaar is, is in de gemeente Oude IJsselstreek lager dan in de Achterhoek.

Psychische gezondheid middelbare scholieren, 2021
  Gemeente Oude IJsselstreek Achterhoek Nederland
Heeft een verhoogd risico op psychosociale problemen 28% 30% -
Is onvoldoende weerbaar 9% 13% 12%
Voelt zich (zeer) vaak gestrest door één of meer factoren 41% 43% 44%
- : Geen gegevens beschikbaar.
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Jongvolwassenen (16-25 jaar) 

Van de jongvolwassenen in de gemeente Oude IJsselstreek heeft 54% een verhoogd risico op psychische problemen in 2022. 17% is onvoldoende weerbaar en 45% voelt zich (heel) vaak gestrest.

De gemeente Oude IJsselstreek verschilt hierin niet significant van de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Psychische gezondheid  jongvolwassenen, 2022
  Gemeente Oude IJsselstreek Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Heeft een verhoogd risico op psychische problemen 54% 53% 53%
Is onvoldoende weerbaar  17% 19% 19%
Voelt zich (heel) vaak gestrest 45% 44% 48%
- : Geen gegevens beschikbaar
Als er een significant verschil (p<0,01) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over alcoholgebruik in de gemeente en in de regio staan onderaan deze pagina bij ‘Zie ook’, Cijfers Gezondheidsmonitor Jeugd en Cijfers Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen.

Trends

J psychosoc Gemeente Oude IJsselstreek

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

In de gemeente Oude IJsselstreek is het aandeel middelbare scholieren met een verhoogd risico op psychosociale problemen tussen 2015 en 2021 toegenomen. Het aandeel middelbare scholieren dat (zeer) vaak stress ervaart door één of meer factoren is tussen 2019 en 2021 niet significant veranderd.

In de Achterhoek is het aandeel middelbare scholieren met een verhoogd risico op psychosociale problemen toegenomen tussen 2015 en 2021. Het aandeel middelbare scholieren dat (zeer) vaak stress ervaart door één of meer factoren is tussen 2019 en 2021 niet significant veranderd.

 

 

 

 

 

 

Trend JV Psych   Oude IJsselstreekJongvolwassenen (16-25 jaar)

In de gemeente Oude IJsselstreek en de Achterhoek is het aandeel jongvolwassenen met een verhoogd risico op psychische problemen toegenomen tussen 2019 en 2022.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

J psychische gezondheid AH

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

Meisjes hebben vaker een verhoogd risico op psychosociale problemen en ervaren vaker stress door één of meer factoren dan jongens.

Vierdeklassers ervaren vaker stress door één of meer factoren dan tweedeklassers.

Havo/vwo’ers ervaren vaker stress door één of meer factoren dan vmbo’ers.

 

 

 

 

 

 

 

JV psychische gezondheid AHJongvolwassenen (16-25 jaar)

Vrouwen hebben vaker een verhoogd risico op psychische problemen en voelen zich vaker (heel) vaak gestrest dan mannen.

Er zijn geen significante verschillen in het aandeel jongvolwassenen met psychische problemen en het aandeel dat zich (heel) vaak gestrest voelt tussen jongvolwassenen met verschillende opleidingsniveaus.

Psychische gezondheid in Noord- en Oost-Gelderland

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

Het aandeel middelbare scholieren met een verhoogd risico op psychosociale problemen loopt uiteen van 21% in de gemeente Brummen tot 39% in de gemeente Elburg. De gemeente Oude IJsselstreek (28%) hoort bij de gemeenten met de gemiddelde scores.

Het aandeel middelbare scholieren dat (zeer) vaak stress ervaart door één of meer factoren loopt uiteen van 37% in de gemeente Elburg tot 51% in de gemeente Harderwijk. De gemeente Oude IJsselstreek (40%) hoort bij de gemeenten met de gunstige scores.

J stress

J indicatie voor psychosociale problemen

Jongvolwassenen (16-25 jaar)

Het aandeel jongvolwassenen dat een verhoogd risico heeft op psychische problemen loopt uiteen van 42% in de gemeente Aalten tot 60% in de gemeente Harderwijk. De gemeente Oude IJsselstreek (54%) hoort bij de gemeenten met de ongunstige scores. 

Het aandeel jongvolwassenen dat zich (heel) vaak gestrest voelt loopt uiteen van 35% in de gemeente Aalten tot 57% in de gemeente Winterswijk. De gemeente Oude IJsselstreek (45%) hoort bij de gemeenten met de gemiddelde scores. 

JV stress

J MHI-5

Bronnen

  • Van Beuningen, J. & Moonen, L.
  • Gezondheid belangrijker voor geluk dan leefstijl
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2013
  • van Bon-Martens M, Kleinjan M, Hipple Walters B, Shields-Zeeman L, van den Brink C
  • Delphistudie ‘definitie mentale gezondheid’ Resultaten van een consensusprocedure met verschillende perspectieven
  • Utrecht: Trimbos Instituut, 2022
  • Reep C, Hupkens C
  • Ervaren impact corona op mentale gezondheid en leefstijl. Mentale gezondheid en corona
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021
  • Conijn B, Ruiter M
  • Preventie van depressie, Factsheet Preventie 2011
  • Utrecht, Trimbos-instituut, 2011.
  • Meijer, S. & Schoemaker, C.
  • Welke factoren beïnvloeden de kans op psychische problemen bij jeugd? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid.
  • Bilthoven: RIVM, 2008.

De mentale gezondheid van volwassenen wordt bekeken aan de hand van de volgende indicatoren: geluk, het risico op een angststoornis of depressie, veerkracht en stress.

De mate van gelukkig zijn zegt iets over de tevredenheid met het eigen leven. De mentale gezondheid en ervaren algemene gezondheid hangen sterk samen met geluk. Mensen die gelukkig zijn, hebben een betere gezondheid (zowel mentaal als lichamelijk) dan mensen die niet gelukkig zijn. Als mensen gelukkiger zijn, ervaren ze minder stress en houden ze zich gemakkelijker aan een gezonde leefstijl.

Bij een angststoornis is er sprake van heftige, aanhoudende angstklachten zonder dat er sprake is van een reële bedreiging. Een angststoornis heeft vaak effect op het sociaal functioneren en het uitvoeren van de dagelijkse bezigheden. Angststoornissen gaan vaak gepaard met een depressie. Bij een depressie is sprake van een aanhoudende neerslachtige stemming en een ernstig verlies aan interesses in (bijna) alle dagelijkse activiteiten. Daarnaast komen symptomen voor als eet-, slaap- en concentratieproblemen, rusteloosheid, vermoeidheid en terugkerende gedachten aan de dood of zelfdoding. Het risico op een angststoornis of depressie is gemeten met de Kessler Psychological Distress Scale (K10).

Veerkracht is het vermogen dat je in staat stelt om met de dagelijkse problemen en uitdagingen in het leven om te gaan en te herstellen na een ingrijpende gebeurtenis. Het versterken van veerkracht kan (mentale) problemen voorkomen of verminderen. Veerkracht is gemeten met de Vita-16.

Ervaren spanning of druk geeft stress. Iedereen ervaart wel eens stress, maar wanneer deze stressgevoelens langdurig aanhouden kan dit chronische stress veroorzaken. Stress is van invloed op zowel de mentale als lichamelijke gezondheid. Zo kan chronische stress onder andere leiden tot psychische problemen en stoornissen, burn-outs, overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, een minder sterk immuunsysteem, slapeloosheid en depressie.

Mentale gezondheid in de gemeente Oude IJsselstreek

In 2022 voelt 83% van de 18-64-jarigen in de gemeente Oude IJsselstreek zich vaak tot voortdurend gelukkig in de afgelopen 4 weken. 86% van de 18-64-jarigen heeft een gemiddelde of (zeer) hoge score voor veerkracht.

Eén op de tien volwassenen heeft een hoog risico op een angststoornis of depressie en een kwart heeft (heel) veel stress ervaren in de afgelopen 4 weken.

De mentale gezondheid van volwassenen in de gemeente Oude IJsselstreek is vergelijkbaar met de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Mentale gezondheid  18-64-jarigen, 2022
  Gemeente Oude IJsselstreek Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voelde zich in de afgelopen 4 weken vaak tot voortdurend gelukkig 83% 82% 81%
Hoog risico op angststoornis of depressie 10% 9% 9%
Gemiddelde tot (zeer) hoge veerkracht 86% 86% 85%
Heeft in de afgelopen 4 weken (heel) veel stress ervaren 25% 21% 22%
Als er een significant verschil (p<0,01) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over mentale gezondheid in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen.

Trends

V psychische gezondheid Oude IJsselstreek

Het aandeel volwassenen van 18-64 jaar met een hoog risico op een angststoornis of depressie steeg in de Achterhoek tussen 2020 en 2022. Voor de gemeente Oude IJsselstreek is de trend niet significant.

Er is geen significant verschil tussen 2020 en 2022 in het aandeel volwassenen dat in afgelopen 4 weken (heel) veel stress heeft ervaren. Dit geldt voor zowel de Achterhoek als gemeente Oude IJsselstreek.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

V Psychische gezondheid AH

Vrouwen hebben vaker een hoog risico op een angststoornis of depressie en ervaren vaker (heel) veel stress in de afgelopen 4 weken dan mannen. Ook hebben vrouwen minder vaak een gemiddelde of (zeer) hoge score voor veerkracht vergeleken met mannen.

Volwassenen tussen 18 en 34 jaar hebben vaker een hoog risico op een angststoornis of depressie en ervaren vaker (heel) veel stress dan volwassenen vanaf 35 jaar. Verder hebben 18-34-jarigen minder vaak een gemiddelde of (zeer) hoge score voor veerkracht dan volwassenen vanaf 35 jaar.

Naarmate de sociaaleconomische positie (SEP) toeneemt, hebben volwassenen vaker een gemiddelde of (zeer) hoge score voor veerkracht. Het aandeel volwassenen met hoog risico op een angststoornis of depressie en het aandeel dat (heel) veel stress ervaart is juist kleiner naarmate de SEP hoger is.

Volwassenen die samenwonen hebben vaker een gemiddelde of (zeer) hoge veerkracht dan volwassenen die alleen wonen. Een hoog risico op een angststoornis of depressie komt vaker voor onder volwassenen die alleen wonen.

Mentale gezondheid in Noord- en Oost-Gelderland

V stress

Het aandeel volwassenen van 18-64 jaar met een hoog risico op een angststoornis of depressie, loopt uiteen van 6% in de gemeente Lochem tot 13% in de gemeente Zutphen. De gemeente Oude IJsselstreek (10%) behoort tot de gemeenten die ongunstig scoren.

Het aandeel volwassenen van 18-64 jaar met een gemiddelde of (zeer) hoge score voor veerkracht, varieert van 82% in de gemeente Zutphen tot 90% in de gemeente Berkelland. De gemeente Oude IJsselstreek (86%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Het aandeel volwassenen van 18-64 jaar die de afgelopen 4 weken (heel) veel stress ervaarde, varieert van 14% in de gemeente Oost Gelre tot 26% in de gemeente Doetinchem. De gemeente Oude IJsselstreek (25%) behoort tot de gemeenten die ongunstig scoren.

V risico op angststoornis of depressieV veerkracht

Bronnen

  • Van Beuningen, J. & Moonen, L.
  • Gezondheid belangrijker voor geluk dan leefstijl
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2013
  • van Bon-Martens M, Kleinjan M, Hipple Walters B, Shields-Zeeman L, van den Brink C
  • Delphistudie ‘definitie mentale gezondheid’ Resultaten van een consensusprocedure met verschillende perspectieven
  • Utrecht: Trimbos Instituut, 2022
  • Reep C, Hupkens C
  • Ervaren impact corona op mentale gezondheid en leefstijl. Mentale gezondheid en corona
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021
  • Pharos
  • Chronische/toxische stress en Gezondheid
  • Utrecht: Pharos, 2019
  • Veenhoven, R.
  • Gezond geluk; Effecten van geluk op gezondheid en wat dat kan betekenen voor de preventieve gezondheidszorg
  • Rotterdam: Erasmus Universiteit, 2006
  • Conijn B, Ruiter M
  • Preventie van depressie (2011); factsheet preventie 2011
  • Utrecht: Trimbos-Instituut, 2011
  • Bisschop, M.I.
  • Psychosocial resources and the consequences of specific chronic diseases in older age; The longitudinal Aging Study Amsterdam
  • Leiden: VU University Amsterdam, 2004.
  • Pharos.
  • Leven met ongezonde stress. Aandacht voor chronische stress in de aanpak van gezondheidsverschillen.
  • Utrecht: Pharos 2021
  • Strijk, J.E., Wendel-Vos, G.C.W., Picavet, H.S.J., Hofstetter, H., Hildebrandt, V.H. (2015)
  • Wat is vitaliteit en hoe is het te meten? Kerndimensies van vitaliteit en de Nederlandse vitaliteitsmeter.
  • TSG 2015; 93(1):32-40

De mentale gezondheid van ouderen wordt bekeken aan de hand van de volgende indicatoren: geluk, het risico op een angststoornis of depressie, veerkracht en stress.

De mate van gelukkig zijn zegt iets over de tevredenheid met het eigen leven. De mentale gezondheid en ervaren algemene gezondheid hangen sterk samen met geluk. Mensen die gelukkig zijn, hebben een betere gezondheid (zowel mentaal als lichamelijk) dan mensen die niet gelukkig zijn. Als mensen gelukkiger zijn, ervaren ze minder stress en houden ze zich gemakkelijker aan een gezonde leefstijl.

Bij een angststoornis is er sprake van heftige, aanhoudende angstklachten zonder dat er sprake is van een reële bedreiging. Een angststoornis heeft vaak effect op het sociaal functioneren en het uitvoeren van de dagelijkse bezigheden. Angststoornissen gaan vaak gepaard met een depressie. Bij een depressie is sprake van een aanhoudende neerslachtige stemming en een ernstig verlies aan interesses in (bijna) alle dagelijkse activiteiten. Daarnaast komen symptomen voor als eet-, slaap- en concentratieproblemen, rusteloosheid, vermoeidheid en terugkerende gedachten aan de dood of zelfdoding. Het risico op een angststoornis of depressie is gemeten met de Kessler Psychological Distress Scale (K10).

Veerkracht is het vermogen dat je in staat stelt om met de dagelijkse problemen en uitdagingen in het leven om te gaan en te herstellen na een ingrijpende gebeurtenis. Het versterken van veerkracht kan (mentale) problemen voorkomen of verminderen. Veerkracht is gemeten met de Vita-16.

Ervaren spanning of druk geeft stress. Iedereen ervaart wel eens stress, maar wanneer deze stressgevoelens langdurig aanhouden kan dit chronische stress veroorzaken. Stress is van invloed op zowel de mentale als lichamelijke gezondheid. Zo kan chronische stress onder andere leiden tot psychische problemen en stoornissen, burn-outs, overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, een minder sterk immuunsysteem, slapeloosheid en depressie.

Mentale gezondheid in de gemeente Oude IJsselstreek

In 2022 voelt 83% van de 65-plussers in de gemeente Oude IJsselstreek zich vaak tot voortdurend gelukkig in de afgelopen 4 weken. 85% van de 65-plussers heeft een gemiddelde of (zeer) hoge score voor veerkracht.

5% van de ouderen heeft een hoog risico op een angststoornis of depressie en 8% heeft (heel) veel stress ervaren in de afgelopen 4 weken.

De mentale gezondheid van ouderen in de gemeente Oude IJsselstreek is vergelijkbaar met de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Mentale gezondheid  65-plussers, 2022
  Gemeente Oude IJsselstreek Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voelde zich in de afgelopen 4 weken vaak tot voortdurend gelukkig 83% 86% 85%
Hoog risico op angststoornis of depressie 5% 5% 4%
Gemiddelde of (zeer) hoge veerkracht 85% 86% 86%
Heeft in de afgelopen 4 weken (heel) veel stress ervaren 8% 7% 7%
Als er een significant verschil (p<0,01) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over psychische gezondheid in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen.

Trends

O psychische gezondheid AH

Het aandeel 65-plussers met een hoog risico op een angststoornis of depressie steeg in de Achterhoek tussen 2020 en 2022. Voor de gemeente Oude IJsselstreek is de trend niet significant.

Tussen 2020 en 2022 steeg het aandeel ouderen in de Achterhoek dat in afgelopen 4 weken (heel) veel stress heeft ervaren. Voor de gemeente Oude IJsselstreek is er geen significant verschil.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

O psychische gezondheid AH

Vrouwen hebben vaker een hoog risico op een angststoornis of depressie en ervaren vaker (heel) veel stress in de afgelopen 4 weken dan mannen. Ook hebben vrouwen minder vaak een gemiddelde of (zeer) hoge score voor veerkracht vergeleken met mannen.

Ouderen tussen 65 en 74 jaar hebben vaker een gemiddelde of (zeer) hoge score voor veerkracht dan ouderen vanaf 75 jaar.

Naarmate de sociaaleconomische positie (SEP) toeneemt, hebben ouderen vaker een gemiddelde of (zeer) hoge score voor veerkracht. Het aandeel ouderen met hoog risico op een angststoornis of depressie en het aandeel dat (heel) veel stress ervaart is juist kleiner naarmate de SEP hoger is.

Ouderen die samenwonen hebben vaker een gemiddelde of (zeer) hoge veerkracht dan ouderen die alleen wonen. Het ervaren van (heel) veel stress in de afgelopen 4 weken komt vaker voor onder ouderen die alleen wonen.

Mentale gezondheid in Noord- en Oost-Gelderland

O stress

Het aandeel 65-plussers met een hoog risico op een angststoornis of depressie, loopt uiteen van 3% in de gemeente Lochem tot 6% in de gemeente Heerde. De gemeente Oude IJsselstreek (5%) behoort tot de gemeenten die ongunstig scoren.

Het aandeel 65-plussers met een gemiddelde of (zeer) hoge score voor veerkracht, varieert van 80% in de gemeente Aalten tot 90% in de gemeente Bronckhorst. De gemeente Oude IJsselstreek (85%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Het aandeel 65-plussers dat de afgelopen 4 weken (heel) veel stress ervaarde, varieert van 4% in de gemeente Oldebroek tot 9% in de gemeente Aalten. De gemeente Oude IJsselstreek (8%) behoort tot de gemeenten die ongunstig scoren.

O risico angststoornis of depressieO veerkracht

Bronnen

  • Van Beuningen, J. & Moonen, L.
  • Gezondheid belangrijker voor geluk dan leefstijl
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2013
  • van Bon-Martens M, Kleinjan M, Hipple Walters B, Shields-Zeeman L, van den Brink C
  • Delphistudie ‘definitie mentale gezondheid’ Resultaten van een consensusprocedure met verschillende perspectieven
  • Utrecht: Trimbos Instituut, 2022
  • Reep C, Hupkens C
  • Ervaren impact corona op mentale gezondheid en leefstijl. Mentale gezondheid en corona
  • Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021
  • Pharos
  • Chronische/toxische stress en Gezondheid
  • Utrecht: Pharos, 2019
  • Veenhoven, R.
  • Gezond geluk; Effecten van geluk op gezondheid en wat dat kan betekenen voor de preventieve gezondheidszorg
  • Rotterdam: Erasmus Universiteit, 2006
  • Conijn B, Ruiter M
  • Preventie van depressie (2011); factsheet preventie 2011
  • Utrecht: Trimbos-Instituut, 2011
  • Bisschop, M.I.
  • Psychosocial resources and the consequences of specific chronic diseases in older age; The longitudinal Aging Study Amsterdam
  • Leiden: VU University Amsterdam, 2004.
  • Pharos.
  • Leven met ongezonde stress. Aandacht voor chronische stress in de aanpak van gezondheidsverschillen.
  • Utrecht: Pharos 2021
  • Strijk, J.E., Wendel-Vos, G.C.W., Picavet, H.S.J., Hofstetter, H., Hildebrandt, V.H. (2015)
  • Wat is vitaliteit en hoe is het te meten? Kerndimensies van vitaliteit en de Nederlandse vitaliteitsmeter.
  • TSG 2015; 93(1):32-40