Alcoholgebruik

Alcohol is het meest gebruikte genotmiddel in Nederland. Acht op de tien volwassenen in Nederland drinkt wel eens alcohol. Het beginnen met drinken van alcohol gebeurt soms al in de pubertijd; bijna de helft van de 12-16 jarigen geeft aan ooit wel eens alcohol te hebben gedronken. 

Het drinken van (veel) alcohol verhoogt de kans op verschillende soorten kanker, leverziektes, hersenschade en -ziektes en hart- en vaatziekten. Hoe vaker en meer men drinkt, hoe groter de risico’s. 

Om schadelijk alcoholgebruik te verminderen en voorkomen is het thema problematisch alcoholgebruik opgenomen in het Nationaal Preventieakkoord. 

 

Jongeren zijn extra kwetsbaar als het gaat om alcohol drinken. Zij drinken sneller te veel, zijn sneller ‘onder invloed’ en verliezen sneller hun bewustzijn. Er zijn aanwijzingen dat alcohol hun hersenontwikkeling verstoort. Jongeren die veel drinken, raken vaker (ongewenst) zwanger. Daarnaast speelt alcohol een grote rol bij crimineel gedrag, agressie, angst, suïcide gedrag en studieproblemen. Jongeren die op vroege leeftijd drinken, lopen bovendien in hun latere leven een hoger risico op het ontwikkelen van een alcoholprobleem.   

De mening van ouders over het alcoholgebruik van jongeren is van invloed op het drinkgedrag van hun kind. Ouders kunnen via normen en regels bijdragen aan het uitstellen van het eerste alcoholgebruik van hun kinderen. Daarnaast drinken jongeren vaak minder als ouders strengere regels hanteren over alcoholgebruik en als er veel steun en toezicht van ouders wordt ervaren. Behalve de mening van ouders zijn er nog andere factoren die van invloed kunnen zijn op het alcoholgebruik van jongeren. Deze factoren zijn de sociale normen, vrienden, het hebben van problemen, opleiding, gezinssamenstelling en de persoonlijkheid.

De overheid wil jongeren tegen de gevaren van alcohol beschermen. In 2014 is de leeftijdsgrens voor het in bezit hebben en drinken van alcohol verhoogt van 16 naar 18 jaar. Campagnes als ‘NIX18: niet roken en drinken onder de 18 jaar’ en ‘Dranquilo’ moeten jongeren en ouders meer bewust maken van de gevaren van alcohol.   

De Gezondheidsraad adviseert 18-plussers om geen alcohol te drinken of in ieder geval niet meer dan één glas per dag te drinken.

Alcoholgebruik in de gemeente Oude IJsselstreek

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers)  

In de gemeente Oude IJsselstreek heeft in 2021 35% van de middelbare scholieren ooit alcohol gedronken (een heel glas of meer) en heeft 36% recent alcohol gedronken. Daarnaast is een kwart van de middelbare scholieren recent bingedrinker. In 2019 stemde 34% van de ouders in met het alcoholgebruik.

Het aandeel middelbare scholieren dat recent alcohol heeft gedronken of recent bingedrinker is, ligt in de gemeente Oude IJsselstreek hoger dan in Nederland.

Alcoholgebruik middelbare scholieren, 2021
  Gemeente Oude IJsselstreek Achterhoek Nederland 
Heeft ooit alcohol gedronken (een heel glas of meer) 35% 40% 31%
Heeft recent alcohol gedronken 36% 38% 29%
Is recent bingedrinker 26% 29% 20%
Ouders stemmen in met het alcoholgebruik * 34% 32% -
- : Geen gegevens beschikbaar
* : Cijfers uit Gezondheidsmonitor Jeugd 2019; niet nagevraagd in 2021
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Jongvolwassenen (16-25 jaar)  

Van de jongvolwassenen in de gemeente Oude IJsselstreek drinkt 28% niet of maximaal 1 glas per dag. Aan de andere kant is 28% van de jongvolwassenen in de gemeente Oude IJsselstreek een zware drinker

De gemeente Oude IJsselstreek verschilt hierin niet significant van de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Alcoholgebruik jongvolwassenen, 2022
  Gemeente Oude IJsselstreek Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland 
Drinkt niet of maximaal 1 glas per dag (norm volwassenen) 28% 34% 38%
Is een zware drinker 28% 25% 21%
- : Geen gegevens beschikbaar
Als er een significant verschil (p<0,01) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over alcoholgebruik in de gemeente en in de regio staan onderaan deze pagina bij ‘Zie ook’, Cijfers Gezondheidsmonitor Jeugd en Cijfers Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen.

  

Trends

J alcoholgebruikers Aalten

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

In de gemeente Oude IJsselstreek is het aandeel middelbare scholieren dat recent alcohol heeft gedronken tussen 2015 en 2021 niet significant veranderd. Het aandeel middelbare scholieren dat recent bingedrinker is, is tussen 2011 en 2021 afgenomen.

In de Achterhoek is het aandeel middelbare scholieren dat recent alcohol heeft gedronken tussen 2019 en 2021 toegenomen. Het aandeel middelbare scholieren dat recent bingedrinker is, is tussen 2011 en 2015 afgenomen en tussen 2015 en 2021 toegenomen.

 

 

 

 

 

 

Trend JV Alcoholgebruik   Oude IJsselstreekJongvolwassenen (16-25 jaar)

In de gemeente Oude IJsselstreek en de Achterhoek is het aandeel jongvolwassenen dat een zware drinker is niet significant veranderd ten opzichte van 2019.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

J alcohol Ah

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

Er is geen verschil tussen jongens en meisjes wat betreft het aandeel recent alcoholgebruikers en recente bingedrinkers.  

Onder vierdeklassers is het aandeel recente alcoholgebruikers en recente bingedrinkers groter dan onder tweedeklassers.  

Onder vmbo’ers is het aandeel recente alcoholgebruikers en recente bingedrinkers groter dan onder havo/vwo’ers.  

  

Jongvolwassenen (16-25 jaar)  

Er is geen significant verschil in het aandeel zware drinkers tussen mannen en vrouwen en tussen jongvolwassenen met verschillende opleidingsniveaus.

 

Alcoholgebruik in Noord- en Oost-Gelderland

J alcoholrecent

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

Het aandeel middelbare scholieren dat recent alcohol heeft gedronken, loopt uiteen van 23% in de gemeente Elburg tot 46% in de gemeente Oost Gelre. De gemeente Oude IJsselstreek (36%) hoort bij de gemeenten met de gemiddelde scores. 

Het aandeel recente bingedrinkers loopt uiteen van 16% in de gemeente Ermelo tot 39% in de gemeente Oost Gelre. De gemeente Oude IJsselstreek (26%) hoort bij de gemeenten met de gemiddelde scores. 


Jongvolwassenen (16-25 jaar)
  

Het aandeel jongvolwassenen dat een zware drinker is loopt uiteen van 14% in de gemeente Ermelo tot 37% in de gemeente Winterswijk. De gemeente Oude IJsselstreek (28%) hoort bij de gemeenten met de gemiddelde scores. 

 

JV alcoholzwaarJ alcoholbinge

Bronnen

De alcoholrichtlijn voor volwassenen van de Gezondheidsraad (2015) luidt om geen alcohol te drinken of in elk geval niet meer dan één glas per dag. Dit advies is bedoeld om chronische ziekten te voorkomen.

Alcoholgebruik in de gemeente Oude IJsselstreek

In 2022 voldoet in de gemeente Oude IJsselstreek 31% van de volwassenen tot 65 jaar aan de norm voor alcoholgebruik. 14% volwassenen is een zware drinker.

In de gemeente Oude IJsselstreek is het aandeel volwassenen dat voldoet aan de alcoholnorm lager dan in de regio Noord- en Oost-Gelderland.

Alcoholgebruik 18-64-jarigen, 2022
  Gemeente Oude IJsselstreek Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan de norm voor alcoholgebruik 31% 31% 38%
Is een zware drinker 14% 16% 13%
Als er een significant verschil (p<0,01) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Meer gegevens over alcoholgebruik in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen.

Trends

V alcohol Oude IJsselstreek

In de Achterhoek nam het aandeel volwassenen van 18-64 jaar dat voldoet aan de alcoholnorm licht toe in de periode 2012-2020. Het aandeel dat voldoet aan de alcoholnorm lijkt tussen 2020 en 2022 iets te zijn gedaald, maar dit verschil is niet significant. Ook in de gemeente Oude IJsselstreek is het verschil niet significant.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

V alcohol AH

Vrouwen voldoen vaker aan de alcoholnorm en zijn minder vaak zware drinkers dan mannen.

Volwassenen vanaf 35 jaar voldoen vaker aan de alcoholnorm dan volwassenen tussen de 18 en 34 jaar. Het aandeel zware drinkers is onder jongvolwassenen (tot 35 jaar) twee keer zo groot als bij de oudere leeftijdsgroepen (35 – 65 jaar).

Naarmate de sociaaleconomische positie (SEP) toeneemt, voldoen volwassenen minder vaak aan de alcoholnorm.

Er zijn geen significante verschillen in alcoholgebruik tussen volwassenen die alleen wonen of samen wonen.

 

Alcoholgebruik in Noord- en Oost-Gelderland

De kaarten laten zien dat het alcoholgebruik toeneemt van het westelijke naar het oostelijke deel van de regio.

Het aandeel volwassenen van 18-64 jaar dat voldoet aan de alcoholnorm, loopt uiteen van 22% in de gemeente Oost Gelre tot 47% in de gemeente Nunspeet. De gemeente Oude IJsselstreek (31%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Het aandeel zware drinkers onder volwassenen van 18-64 jaar, varieert van 8% in de gemeente Apeldoorn tot 27% in de gemeente Oost Gelre. De gemeente Oude IJsselstreek (14%) behoort tot de gemeenten die gunstig scoren.

V alcohol normV alcohol zwaar

De alcoholrichtlijn voor volwassenen van de Gezondheidsraad (2015) luidt om geen alcohol te drinken of in elk geval niet meer dan één glas per dag. Dit advies is bedoeld om chronische ziekten te voorkomen. Bij het ouder worden nemen de risico’s van alcoholgebruik toe. Dit komt door lichamelijke veranderingen; risicovolle combinaties met medicijnen; en door een verhoogd risico op valongelukken.

Alcoholgebruik in de gemeente Oude IJsselstreek

In 2022 voldoet in de gemeente Oude IJsselstreek 54% van de 65-plussers aan de norm voor alcoholgebruik. Eén op de twintig ouderen is een zware drinker.

In de gemeente Oude IJsselstreek is het alcoholgebruik onder 65-plussers ongeveer hetzelfde als in de Achterhoek en de regio Noord- en Oost-Gelderland.

Alcoholgebruik 65-plussers, 2022
  Gemeente Oude IJsselstreek Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan de norm voor alcoholgebruik 54% 50% 52%
Is een zware drinker 5% 5% 5%
Als er een significant verschil (p<0,01) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Meer gegevens over alcoholgebruik in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen.

Trends

O alcohol AH

In de Achterhoek is het aandeel 65-plussers dat voldoet aan de alcoholnorm stabiel gebleven in de periode 2012-2022. In de gemeente Oude IJsselstreek lijkt het aandeel tussen 2020 en 2022 iets te stijgen, maar dit verschil is niet significant.


Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

O alcohol AH

Vrouwen voldoen vaker aan de alcoholnorm en zijn minder vaak zware drinkers dan mannen.

75-plussers voldoen vaker aan de alcoholnorm en zijn minder vaak een zware drinker dan 65-74 jarigen.

Naarmate de sociaaleconomische positie (SEP) toeneemt, voldoen ouderen minder vaak aan de alcoholnorm.

Ouderen die alleen wonen voldoen vaker aan de alcoholnorm dan ouderen die samen wonen.

Alcoholgebruik in Noord- en Oost-Gelderland

De kaarten laten zien dat het alcoholgebruik toeneemt van het westelijke naar het oostelijke deel van de regio.

Het aandeel 65-plussers dat voldoet aan de alcoholnorm, loopt uiteen van 42% in de gemeente Oost Gelre tot 61% in de gemeente Oldebroek. De gemeente Oude IJsselstreek (54%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Het aandeel zware drinkers onder 65-plussers, varieert van 3% in de gemeente Bronckhorst tot 8% in de gemeente Oost Gelre. De gemeente Oude IJsselstreek (5%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

O alcohol normO alcohol zwaar