Lichamelijke activiteit

Lichamelijke activiteit verbetert de kwaliteit van leven en is goed voor de gezondheid. Matig intensief bewegen zijn activiteiten als fietsen, stevig wandelen of trampolinespringen. Deze activiteiten verlagen het risico op hartziekten, diabetes, beroerte, depressie, botontkalking en vroegtijdig overlijden. Daarnaast verlaagt het ook het risico op verschillende soorten kanker. Intensief bewegen, zoals hardlopen, voetballen of tennis, verbetert daarnaast de conditie van het hart en de longen. 

Wie voldoende lichamelijk actief is, kan daarnaast toch te veel en te lang achtereen zitten (sedentair gedrag). Te lang zitten kan komen door bijvoorbeeld te computeren of televisie te kijken. Sedentair gedrag kent ook gezondheidsrisico’s, zoals een verhoogd risico op diabetes, depressie en eerder overlijden. 

 

In 2017 zijn nieuwe beweegrichtlijnen gemaakt. Deze zijn eind 2017 door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Zorg aangenomen. In de nieuwe beweegrichtlijn staat dat kinderen dagelijks minstens één uur matig intensief lichamelijk actief moeten zijn. Daarnaast moeten ze ook minimaal drie keer per week spier- en botversterkende activiteiten doen en moeten ze voorkomen om veel te zitten.

Een richtlijn die ouders kunnen gebruiken om oogproblemen te voorkomen is de 20-20-2 richtlijn: na 20 minuten dichtbij kijken (bijvoorbeeld beeldschermgebruik), 20 seconden in de verte kijken en daarnaast minimaal twee uur per dag naar buiten. Door deze richtlijn te hanteren kan ook het beeldschermgebruik van kinderen verminderd worden.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Elburg

In de gemeente Elburg beweegt in 2021 34% van de kinderen minstens één uur per dag. Daarnaast is 73% van de kinderen lid van een sportvereniging. Aan de andere kant blijkt dat 31% van de kinderen elke dag meer dan twee uur tv kijkt of computert.

In de gemeente Elburg is het aandeel kinderen dat lid is van een sportvereniging kleiner dan in Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit van kinderen, 2021
  Gemeente Elburg Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Beweegt minstens 1 uur per dag  34% 37% 38%
Is lid van een sportvereniging 73% 71% 77%
Wekelijks > 14 uur tv kijken of computeren 31% 29% 30%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Trends

K lichamelijke activiteit Elburg

In de Noord-Veluwe en de gemeente Elburg is in 2021 een stijging te zien in het aandeel kinderen dat wekelijks meer dan veertien uur tv kijkt of computert en het aandeel kinderen dat lid is van een sportvereniging.

Verschil tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

K lichamelijke activiteit Noord-Veluwe

Jongens bewegen vaker minstens één uur per dag en besteden vaker meer dan veertien uur per week aan tv kijken of computeren dan meisjes.

Oudere kinderen zijn vaker lid van een sportvereniging, maar besteden ook vaker meer dan veertien uur per week aan tv kijken of computeren dan jongere kinderen. Daarnaast bewegen vier- tot en met zevenjarige kinderen vaker minstens één uur per dag dan acht- tot twaalfjarige kinderen.

Kinderen uit een gezin met een hoge sociaaleconomische status bewegen vaker minstens één uur per dag, zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder vaak meer dan veertien uur per week aan tv kijken of computeren dan kinderen uit een gezin met een lage sociaaleconomische status.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

Kinderen (4-12 jaar) die bewegen

Het aandeel kinderen dat minstens één uur per dag beweegt, loopt uiteen van 34% in de gemeente Harderwijk tot 48% in de gemeente Oost Gelre. De gemeente Elburg (34%) hoort bij de gemeenten die ongunstig scoort.

Het aandeel kinderen dat lid is van een sportvereniging loopt uiteen van 61% in gemeente Nunspeet tot 87% in gemeente Oost Gelre. De gemeente Elburg (73%) hoort bij de gemeenten die gemiddeld scoort.

Het aandeel kinderen dat wekelijks meer dan veertien uur tv kijkt of computert, loopt uiteen van 20% in gemeente Nunspeet tot 37% in gemeente Oude IJsselstreek. De gemeente Elburg (31%) hoort bij de gemeenten die gemiddeld scoort.

Beeldschermgebruik bij kinderen (0-12 jaar)Kinderen (4-12 jaar) die lid zijn van een sportvereniging

Volgens de beweegrichtlijn moeten jongeren tot 18 jaar dagelijks minimaal een uur matig intensief bewegen. Vanaf 18 jaar is de richtlijn dat jongvolwassenen wekelijks minimaal 2,5 uur aan matig intensieve inspanning moeten doen verspreid over meerdere dagen. Voorbeelden van matig intensieve beweging zijn fietsen en stevig doorlopen. 

Daarnaast wordt in de beweegrichtlijn geadviseerd aan jongeren tot 18 jaar om minstens drie keer per week spier- en botversterkende oefeningen te doen. Vanaf 18 jaar is de richtlijn om dit minimaal twee keer per week te doen. Met spierversterkende oefeningen train je de omvang, kracht en uithoudingsvermogen van de spieren. Dit kan met bijvoorbeeld hardlopen. Bij botversterkende oefeningen belast je het lichaam met je eigen lichaamsgewicht, zoals bijvoorbeeld met trampoline of touwtjespringen. 

De beweegrichtlijn is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn. 

Lichamelijke activiteit in de gemeente Elburg

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers)  

In de gemeente Elburg beweegt in 2021 13% van de middelbare scholieren dagelijks minimaal een uur en is 81% wekelijks actief in de vrije tijd. In 2019 was 65% van de middelbare scholieren lid van een sportvereniging.

Het aandeel middelbare scholieren dat wekelijks actief is in de vrije tijd, ligt lager in de gemeente Elburg dan in Nederland.

Lichamelijke activiteit middelbare scholieren, 2021
  Gemeente Elburg Noord-Veluwe Nederland
Beweegt iedere dag minimaal een uur  13% 16% 16%
Is wekelijks actief (sport/bewegen) in de vrije tijd 81% 86% 88%
Is lid van een sportvereniging * 65% 63% -
- : Geen gegevens beschikbaar
* : Cijfers uit Gezondheidsmonitor Jeugd 2019; niet nagevraagd in 2021
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Jongvolwassenen (18-25 jaar)  

In 2019 beweegt 68% van de jongvolwassenen in de gemeente Elburg minstens vijf dagen per week minimaal 30 minuten. Daarnaast sport 51% minstens twee keer per week.  In de gemeente Elburg is de lichamelijke activiteit van jongvolwassenen vergelijkbaar met de Noord-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland.   

Lichamelijke activiteit jongvolwassenen, 2019
  Gemeente Elburg Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Beweegt 5 dagen of meer per week minimaal 30 minuten  68% 70% 73%
Sport minimaal 2 keer per week  51% 50% 52%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente en in de regio staan onderaan deze pagina bij ‘Zie ook’, Cijfers jongeren 2019. 

Trends

J lichamelijke activiteit Elburg

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers) 

In de gemeente Elburg vertoont het aandeel middelbare scholieren dat dagelijks minimaal een uur beweegt tussen 2011 en 2021 geen duidelijke trend. Het aandeel middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging is tussen 2011 en 2015 afgenomen en tussen 2015 en 2019 niet significant veranderd.  

In de Noord-Veluwe is het aandeel middelbare scholieren dat dagelijks minimaal een uur beweegt tussen 2011 en 2015 toegenomen. Tussen 2015 en 2021 is dit aandeel niet significant veranderd. Het aandeel middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging is tussen 2011 en 2019 niet significant veranderd.

Verschil tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

J lichamelijke activiteit Noord-Veluwe

Middelbare scholieren 

Jongens bewegen vaker dagelijks minimaal een uur en zijn vaker lid van een sportvereniging dan meisjes.

Er is geen verschil in het aandeel tweede- en vierdeklassers dat dagelijks minimaal een uur beweegt en lid is van een sportvereniging.

Havo/vwo’ers zijn vaker lid van een sportvereniging van vmbo’ers.

 

Jongvolwassenen 

Er is geen verschil tussen mannen en vrouwen wat betreft het aandeel dat minstens vijf dagen per week minimaal 30 minuten beweegt. 

Er is geen verschil in het aandeel dat minstens vijf dagen per week minimaal 30 minuten beweegt tussen theoretisch en praktisch opgeleide mensen.  

 

 

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

J NNGB

Middelbare scholieren 

Het aandeel middelbare scholieren dat dagelijks minimaal een uur beweegt, loopt uiteen van 11% in de gemeente Oldebroek tot 25% in de gemeente Lochem. De gemeente Elburg (13%) hoort bij de gemeenten met de ongunstige scores.

Het aandeel dat lid is van een sportvereniging loopt uiteen van 52% in de gemeente Nunspeet tot 83% in de gemeente Oost Gelre. De gemeente Elburg (65%) hoort bij de gemeenten met de gemiddelde scores.

 

Jongvolwassenen 

Het aandeel jongvolwassenen dat minstens vijf dagen per week minimaal 30 minuten beweegt, loopt uiteen van 61% in de gemeente Epe tot 81% in de gemeente Voorst. De gemeente Elburg (68%) hoort bij de gemeenten met de ongunstige scores. 

JV beweegnormJ lid sportvereniging

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • E-MOVO 2015.
  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Gezondheidsmonitor Jeudg 2019
  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2019
  • Hendriksen IJM, Bernaards CM, Commissaris DACM, Proper KI, Mechelen W van, Hildebrandt VH
  • Langdurig zitten: een nieuwe bedreiging voor onze gezondheid!
  • TSG
  • 2013
  • Hildebrandt VH, Bernaards CM, Stubbe JH
  • Trendrapport Bewegen en Gezondheid 2010/2011.
  • Leiden: TNO, 2013.
  • Gezondheidsraad
  • Beweegrichtlijnen 2017
  • Den Haag: Gezondheidsraad, 2017

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat volwassenen minstens vijf dagen per week een half uur matig inspannend actief moeten zijn. De norm is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

Intensieve lichamelijke activiteit bevordert de conditie van hart en longen, ofwel de cardiorespiratoire fitheid. Ook hier is een norm voor: de Fitnorm. Een volwassene voldoet aan de Fitnorm wanneer hij/zij op ten minste drie dagen per week minimaal twintig minuten per dag intensief beweegt.

Volwassenen zijn inactief wanneer ze op geen enkele dag minimaal 30 minuten bewegen.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Elburg

In de gemeente Elburg voldoet in 2020 51% van de volwassenen aan de beweegrichtlijn 2017. Bijna drie op de vijf volwassenen beweegt minstens 150 minuten per week matig intensief en ruim vier op de vijf volwassenen doet minstens twee keer per week bot- en spierversterkende activiteiten. Ruim de helft van de volwassenen sport minstens één keer per week.

Het percentage volwassenen in de gemeente Elburg dat voldoet aan de beweegrichtlijn en dat minstens één keer per week sport, is gelijk aan het gemiddelde in de Noord-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit bij 18-65 jarigen, 2020
  Gemeente Elburg Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan de beweegrichtlijn1 51% 53% 55%
Beweegt minstens 150 minuten per week 58% 59% 63%
Doet minimaal 2 keer per week bot- en spierversterkende activiteiten 82% 83% 82%
Sport minimaal 1 keer per week 52% 51% 55%
1 : Minstens 150 minuten per week matig intensieve inspanning en minstens 2 keer per week bot- en spierversterkende activiteiten
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2020.

Trends

V lichamelijke activiteit Elburg

In de Noord-Veluwe is een significante afname te zien in het aandeel volwassenen dat voldoet aan de beweegrichtlijn van 2016 naar 2020. Dit aandeel ligt in 2020 op vrijwel hetzelfde niveau als in 2012. Met betrekking tot het aandeel volwassenen dat minimaal 1 keer per week sport is eveneens van 2016 naar 2020 een significante afname te zien.

In de gemeente Elburg daalt het aandeel volwassenen dat voldoet aan de beweegrichtlijn van 2016 naar 2020, maar deze trend is niet significant. Het aandeel volwassenen dat voldoet aan de richtlijn is in 2020 vrijwel gelijk aan het aandeel volwassenen in 2012.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

V lichamelijke activiteit NV

Mannen voldoen vaker aan de beweegrichtlijn en sporten dan mannen.

Naarmate de leeftijd toeneemt, neemt het percentage volwassenen dat ten minste eens per week sport af.

Volwassenen met een hoge sociaaleconomische status (SES) voldoen vaker aan de beweegrichtlijn dan volwassenen met een gemiddelde of lage SES. Naarmate de SES toeneemt, neemt het percentage volwassenen dat wekelijks sport toe.

Van de volwassenen die alleen wonen, voldoet een kleiner percentage aan de beweegrichtlijn en sport een kleiner percentage wekelijks dan van de volwassenen die met minimaal één persoon samenwonen.

Lichamelijke activiteit volwassenen in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel volwassenen dat voldoet aan de beweegrichtlijn, loopt uiteen van 51% in de gemeente Oldebroek tot 65% in de gemeente Oost Gelre. De gemeente Elburg (51%) behoort tot de gemeenten die ongunstig scoren.

Het percentage volwassenen dat minstens één dag per week sport, loopt uiteen van 46% in de gemeente Nunspeet tot 64% in de gemeente Oost Gelre. De gemeente Elburg (52%) behoort tot de gemeenten die ongunstig scoren.

V voldoet aan NNGBV sport minstens een dag per week

Bronnen

De beweegrichtlijn 2017 stelt dat 65-plussers minstens 150 minuten per week matig inspannend actief moeten zijn, verspreid over meerdere dagen. Daarnaast moeten 65-plussers minstens twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten uitvoeren, in combinatie met balansoefeningen. Ook geldt het advies om veel stilzitten te voorkomen. De beweegrichtlijn is een minimumrichtlijn om mensen te motiveren in beweging te komen. Voor mensen die voldoen aan de richtlijn geldt dat meer bewegen nog beter is. 

Lichamelijke activiteit in de gemeente Elburg

In de gemeente Elburg voldoet in 2020 twee op de vijf 65-plussers aan de beweegrichtlijn 2017. Bijna de helft van de 65-plussers beweegt minstens 150 minuten per week matig intensief en zeven op de tien doet minstens twee keer per week bot- en spierversterkende activiteiten. Daarnaast doet 4% van de 65-plussers minstens twee keer per week balansoefeningen.

Drie op de tien 65-plussers sport minimaal één keer per week. Een op de acht 65-plussers maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten voor ouderen vanuit een activiteiten- of dienstencentrum en 16% maakt gebruik van overige sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente.

Het percentage 65-plussers dat minstens twee keer per week balansoefeningen doet, is in de gemeente Elburg lager dan het gemiddelde in de Noord-Veluwe en Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit 65-plussers, 2020
  Gemeente Elburg Noord-Veluwe Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan de beweegrichtlijn 20171 39% 37% 40%
Beweegt minstens 150 minuten per week matig intensief 48% 46% 48%
Doet minimaal 2 keer per week bot- en spierversterkende activiteiten 70% 69% 72%
Doet minstens 2 keer per week balansoefeningen 4% 7% 7%
Sport minimaal 1 keer per week 31% 32% 35%
Maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 12% 12% 13%
Maakt gebruik van overige sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 16% 14% 17%
1 : Minstens 150 minuten per week matig intensieve inspanning en minstens 2 keer per week bot- en spierversterkende activiteiten
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2020.

 

Trends

O lichamelijke activiteit ElburgIn de Noord-Veluwe stijgt het aandeel ouderen dat voldoet aan de beweegrichtlijn, maar deze trend is niet significant. Het percentage ouderen dat minimaal 1 keer per week sport neemt licht af van 2016 naar 2020, maar deze trend is niet significant.

In de gemeente Elburg neemt het aandeel ouderen dat voldoet aan de beweegrichtlijn af, maar deze trend is niet significant. Het percentage ouderen dat minimaal 1 keer per week sport blijft gelijk in de periode 2016-2020.

Verschillen tussen doelgroepen in de Noord-Veluwe

O lichamelijke activiteit NV

Mannen voldoen vaker aan de beweegrichtlijn dan vrouwen.

Mensen van 65 tot en met 74 jaar voldoen vaker aan de beweegrichtlijn en sporten vaker dan 75-plussers.

Naarmate de sociaaleconomische status (SES) toeneemt, neemt het percentage 65-plussers dat voldoet aan de beweegrichtlijn en dat minstens één keer per week sport toe.

65-plussers die alleen wonen voldoen minder vaak aan de beweegrichtlijn en sporten minder vaak dan 65-plussers die samenwonen.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel 65-plussers dat voldoet aan de beweegrichtlijn, loopt uiteen van 32% in gemeente Oldebroek tot 47% in gemeente Doetinchem. De gemeente Elburg (39%) behoort tot de gemeenten die gemiddeld scoren.

Het aandeel 65-plussers dat minstens eens per week sport, loopt uiteen van 28% in de gemeente Oldebroek tot 41% in de gemeente Doetinchem. De gemeente Elburg (31%) behoort tot de gemeenten die ongunstig scoren.

O voldoet aan NNGBO is inactief

 

Bronnen