Lichamelijke activiteit

Lichamelijke activiteit verbetert de kwaliteit van leven en is goed voor de gezondheid. Matig intensief bewegen zijn activiteiten als fietsen, stevig wandelen of trampolinespringen. Deze activiteiten verlagen het risico op hartziekten, diabetes, beroerte, depressie, botontkalking en vroegtijdig overlijden. Daarnaast verlaagt het ook het risico op verschillende soorten kanker. Intensief bewegen, zoals hardlopen, voetballen of tennis, verbetert daarnaast de conditie van het hart en de longen. 

Wie voldoende lichamelijk actief is, kan daarnaast toch te veel en te lang achtereen zitten (sedentair gedrag). Te lang zitten kan komen door bijvoorbeeld te computeren of televisie te kijken. Sedentair gedrag kent ook gezondheidsrisico’s, zoals een verhoogd risico op diabetes, depressie en eerder overlijden. 

In 2017 zijn nieuwe beweegrichtlijnen gemaakt. Deze zijn eind 2017 door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Zorg aangenomen. In de nieuwe beweegrichtlijn staat dat kinderen dagelijks minstens één uur matig intensief lichamelijk actief moeten zijn. Daarnaast moeten ze ook minimaal drie keer per week spier- en botversterkende activiteiten doen.

Het is niet bekend hoeveel kinderen in de gemeente voldoende bewegen volgens deze richtlijn. Daarom laten we zien hoeveel kinderen minimaal 7 uur bewegen per week.

Een officiële richtlijn voor beeldschermgebruik is er (nog) niet. Maar om ouders toch een idee te geven, zijn er organisaties die wel een richtlijn hebben gemaakt. De maximale tijd dat een kind voor een beeldscherm mag zitten verschilt voor de verschillende leeftijden. Het varieert van maximaal 30 minuten per dag voor kinderen van 2-4 jaar tot maximaal 3 uur per dag voor jongeren van 12 jaar en ouder.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Oost Gelre

In de gemeente Oost Gelre beweegt in 2017 86% van de kinderen minimaal zeven uur per week en <0,5% in inactief. Daarnaast is 80% van de kinderen lid van een sportvereniging. Aan de andere kant blijkt dat 29% van de kinderen elke dag meer dan twee uur tv kijkt of computert.

In de gemeente Oost Gelre bewegen meer kinderen minimaal zeven uur per week en zijn minder kinderen inactief dan gemiddeld in Noord- en Oost-Gelderland. Ook zijn in de gemeente Oost Gelre meer kinderen lid van een sportvereniging dan gemiddeld in Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit van kinderen, 2017
  Gemeente Oost Gelre Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Beweegt 7 uur of meer per week 86% 84% 80%
Is lid van een sportvereniging 80% 78% 71%
Is inactief <0,5% 1,1% 1,5%
Dagelijks > 2 uur tv kijken of computeren 29% 30% 26%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven

Trends

K lichamelijke activiteit Oost Gelre

In de Achterhoek is geen duidelijke trend te zien tussen 2009 en 2017 in het percentage kinderen dat minimaal zeven uur per week beweegt en dat lid is van een sportvereniging. In de Achterhoek zitten in 2017 minder kinderen meer dan twee uur per dag achter de tv of computer dan in 2013. Maar het percentage is in 2017 wel significant hoger dan in 2009.

In de gemeente Oost Gelre zitten in 2017 minder kinderen dagelijks meer dan twee uur achter de tv of computer dan in 2013.

Verschil tussen doelgroepen in de Achterhoek

K lichamelijke activiteit Achterhoek1

Jongens  bewegen vaker zeven uur of meer per week dan meisjes, maar besteden ook vaker meer dan twee uur per dag aan tv kijken of computeren dan meisjes.

Oudere kinderen bewegen vaker zeven uur of meer per week en zijn vaker lid van een sportvereniging, maar besteden ook vaker meer dan twee uur  per dag aan tv kijken of computeren dan jongere kinderen.

Kinderen uit een gezin met een hoge SES zijn vaker lid van een sportvereniging en besteden minder vaak meer dan twee uur per dag aan tv kijken of computer dan kinderen uit een gezin met een lage SES.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

Kinderen (4 12 jaar) die 7 uur of meer per week bewegen, 2017

Het aandeel kinderen dat zeven uur of meer per week beweegt, loopt uiteen van 74% in gemeente Ermelo tot 86% in gemeente Oost Gelre. De gemeente Oost Gelre (86%) hoort bij de gemeenten met de gunstigste scores.

Het aandeel kinderen dat lid is van een sportvereniging loopt uiteen van 49% in gemeente Nunspeet tot 81% in gemeente Berkelland. De gemeente Oost Gelre (80%) hoort bij de gemeenten met de gunstigste scores.

Kinderen (0 12 jaar) die dagelijks meer dan 2 uur tv kijken of computeren, 2017Kinderen (4 12 jaar) die lid zijn van een sportvereniging, 2017

Volgens de beweegrichtlijn moeten jongeren tot 18 jaar dagelijks minimaal een uur matig intensief bewegen. Vanaf 18 jaar is de richtlijn dat jongvolwassenen wekelijks minimaal 2,5 uur aan matig intensieve inspanning moeten doen verspreid over meerdere dagen. Voorbeelden van matig intensieve beweging zijn fietsen en stevig doorlopen. 

Daarnaast wordt in de beweegrichtlijn geadviseerd aan jongeren tot 18 jaar om minstens drie keer per week spier- en botversterkende oefeningen te doen. Vanaf 18 jaar is de richtlijn om dit minimaal twee keer per week te doen. Met spierversterkende oefeningen train je de omvang, kracht en uithoudingsvermogen van de spieren. Dit kan met bijvoorbeeld hardlopen. Bij botversterkende oefeningen belast je het lichaam met je eigen lichaamsgewicht, zoals bijvoorbeeld met trampoline of touwtjespringen. 

De beweegrichtlijn is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn. 

Lichamelijke activiteit in de gemeente Oost Gelre

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers)

In de gemeente Oost-Gelre beweegt 16% van de middelbare scholieren in 2019 dagelijks minimaal een uur. Daarnaast is 83% lid van een sportvereniging.

In de gemeente Oost-Gelre is een groter aandeel van de middelbare scholieren lid van een sportvereniging dan in de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Jongvolwassenen (18-25 jaar)

In 2019 beweegt 75% van de jongvolwassenen in de gemeente Oost-Gelre minstens vijf dagen per week minimaal 30 minuten. Daarnaast sport 55% minstens twee keer per week.

In de gemeente Oost-Gelre is de lichamelijke activiteit van jongvolwassenen vergelijkbaar met de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.  

Lichamelijke activiteit jongeren, 2019
    Gemeente Oost Gelre Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Beweegt iedere dag minimaal een uur  Middelbare scholieren 16% 18% 17%
Is lid van een sportvereniging  Middelbare scholieren 83% 77% 72%
Beweegt 5 dagen of meer per week minimaal 30 minuten  Jongvolwassenen 75% 71% 73%
Sport minimaal 2 keer per week  Jongvolwassenen 55% 56% 52%
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente en in de regio staan onderaan deze pagina bij ‘Zie ook’, Cijfers jongeren 2019. 

Trends

J lichamelijke activiteit Oost Gelre

Middelbare scholieren (tweede- en vierdeklassers)

In de gemeente Oost-Gelre is het percentage middelbare scholieren dat dagelijks minimaal een uur beweegt afgenomen in 2019 ten opzichte van 2015, maar dit is niet significant. Het percentage middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging is toegenomen in 2019 ten opzichte van 2015.

In de Achterhoek is het percentage middelbare scholieren dat dagelijks minimaal een uur beweegt gelijk gebleven in de periode 2015-2019. Het percentage middelbare scholieren dat lid is van een sportvereniging is toegenomen in 2019 ten opzichte van 2015.

Verschil tussen doelgroepen in de Achterhoek

J lichamelijke activiteit Achterhoek

Middelbare scholieren 

Jongens zijn vaker lid van een sportvereniging dan meisjes. 

Tweedeklassers zijn vaker lid van een sportvereniging dan vierdeklassers. 

Havo/vwo’ers bewegen vaker dagelijks minimaal een uur en zijn vaker lid van een sportvereniging dan vmbo’ers. 

 

Jongvolwassenen 

Er is geen verschil tussen mannen en vrouwen wat betreft het aandeel dat minstens vijf dagen per week minimaal 30 minuten beweegt. 

Er is geen verschil in het aandeel dat minstens vijf dagen per week minimaal 30 minuten beweegt tussen theoretisch en praktisch opgeleide mensen.  

 

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

J NNGB

Middelbare scholieren

Het aandeel middelbare scholieren dat dagelijks minimaal een uur beweegt, loopt uiteen van 12% in de gemeente Oldebroek tot 21% in de gemeente Berkelland. De gemeente Oost-Gelre (16%) hoort bij de gemeenten met de gemiddelde scores.

Het aandeel dat lid is van een sportvereniging loopt uiteen van 52% in de gemeente Nunspeet tot 83% in de gemeente Oost-Gelre. De gemeente Oost-Gelre (83%) hoort bij de gemeenten met de gunstige scores.

Jongvolwassenen

Het aandeel jongvolwassenen dat minstens vijf dagen per week minimaal 30 minuten beweegt, loopt uiteen van 61% in de gemeente Epe tot 81% in de gemeente Voorst. De gemeente Oost-Gelre (75%) hoort bij de gemeenten met de gunstige scores.

JV beweegnormJ lid sportvereniging

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • E-MOVO 2015.
  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Gezondheidsmonitor Jeudg 2019
  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2019
  • Hendriksen IJM, Bernaards CM, Commissaris DACM, Proper KI, Mechelen W van, Hildebrandt VH
  • Langdurig zitten: een nieuwe bedreiging voor onze gezondheid!
  • TSG
  • 2013
  • Hildebrandt VH, Bernaards CM, Stubbe JH
  • Trendrapport Bewegen en Gezondheid 2010/2011.
  • Leiden: TNO, 2013.
  • Gezondheidsraad
  • Beweegrichtlijnen 2017
  • Den Haag: Gezondheidsraad, 2017

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat volwassenen minstens vijf dagen per week een half uur matig inspannend actief moeten zijn. De norm is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

Intensieve lichamelijke activiteit bevordert de conditie van hart en longen, ofwel de cardiorespiratoire fitheid. Ook hier is een norm voor: de Fitnorm. Een volwassene voldoet aan de Fitnorm wanneer hij/zij op ten minste drie dagen per week minimaal twintig minuten per dag intensief beweegt.

Volwassenen zijn inactief wanneer ze op geen enkele dag minimaal 30 minuten bewegen.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Oost Gelre

In de gemeente Oost Gelre voldoet in 2016 66% van de volwassenen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en een kwart aan de Fitnorm. 6%  beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten (inactief). Twee derde van de volwassenen in de gemeente Oost Gelre sport minstens één keer per week. Twee op de vijf volwassenen maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten voor volwassenen in de eigen gemeente.

Het percentage volwassenen dat minimaal één dag per week sport en het percentage volwassenen dat gebruik maakt van sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente, is in de gemeente Oost Gelre hoger dan het gemiddelde in de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit 19-65 jarigen, 2016
  Gemeente Oost Gelre Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 66% 64% 63%
Voldoet aan de Fitnorm  26% 25% 23%
Is inactief1 6% 5% 5%
Sport minimaal 1 keer per week 65% 60% 60%
Maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 40% 32% 28%
1: Beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen 2016.

Trends

V lichamelijke activiteit Oost GelreHet percentage volwassenen dat voldoet aan de NNGB en het percentage volwassenen dat minstens één dag per week sport, is in de gemeente Oost Gelre en in de Achterhoek gelijk gebleven ten opzichte van 2012.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

V lichamelijke activiteit AH

Vrouwen voldoen ongeveer even vaak aan de NNGB als mannen. Het percentage dat wekelijks sport, is bij mannen ook ongeveer even groot als bij vrouwen.

Van de volwassenen in de leeftijdsgroep 50-65 jaar voldoet een groter percentage aan de NNGB dan van de overige volwassenen. Dit heeft te maken met het feit dat volwassenen onder de 55 jaar intensiever moeten bewegen om aan de norm te voldoen dan volwassenen boven de 55 jaar. Het percentage volwassenen dat wekelijks sport, is het hoogst in de jongste leeftijdscategorie en het laagst in de oudste leeftijdscategorie.

Het percentage volwassenen dat voldoet aan de NNGB is ongeveer even groot bij de verschillende opleidingsniveaus. Het percentage volwassenen dat wekelijks sport, is het laagst onder laagopgeleiden en het hoogst onder hoogopgeleiden.

Van de volwassenen die alleen wonen, voldoet een vergelijkbaar percentage aan de NNGB als van de volwassenen die met minimaal één persoon samen wonen. Voor wekelijks sporten is er wel een verschil: het percentage volwassenen dat wekelijks sport is groter onder volwassenen die met minimaal één persoon samen wonen dan onder volwassenen die alleen wonen.

Lichamelijke activiteit volwassenen in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel volwassenen dat voldoet aan de NNGB, loopt uiteen van 57% in de gemeente Nunspeet tot 70% in de gemeente Epe. De gemeente Oost Gelre (66%) behoort tot de gemeenten met gunstige scores.

Het aandeel volwassenen dat minstens één dag per week sport loopt uiteen van 48% in de gemeente Oldebroek tot 65% in de gemeente Bronckhorst. De gemeente Oost Gelre (65%) behoort tot de gemeenten met gunstige scores.

V voldoet aan NNGBV sport minstens een dag per week

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Monitor volwassenen en ouderen 2016

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) stelt dat ouderen minstens vijf dagen per week een half uur matig inspannend actief moeten zijn. De norm is vooral gericht op het onderhouden van gezondheid op de lange termijn.

Intensieve lichamelijke activiteit bevordert de conditie van hart en longen. Ook hier is een norm voor: de Fitnorm. Een oudere voldoet aan de Fitnorm als hij/zij tenminste drie keer per week gedurende minimaal 20 minuten zwaar intensieve lichamelijke activiteit verricht.

Ouderen zijn inactief wanneer ze op geen enkele dag minimaal 30 minuten bewegen.

Lichamelijke activiteit in de gemeente Oost Gelre

In de gemeente Oost Gelre voldoet in 2016 drie kwart van de 65-plussers aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en bijna drie op de vijf voldoen aan de Fitnorm. Eén op de tien 65-plussers beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten (inactief), en twee op de vijf sporten minstens één keer per week. In de gemeente Oost Gelre maakt één op de zeven 65-plussers gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten voor ouderen vanuit een activiteiten- of dienstencentrum en één op de acht van overige sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente.

Het aandeel 65-plussers dat voldoet aan de Fitnorm, is in de gemeente Oost Gelre groter dan in de Achterhoek en Noord- en Oost-Gelderland. Het aandeel 65-plussers dat gebruik maakt van sport- en/of beweegactiviteiten vanuit een activiteiten- of dienstencentrum, is in de gemeente Oost Gelre groter dan in Noord- en Oost-Gelderland.

Lichamelijke activiteit 65-plussers, 2016
  Gemeente Oost Gelre Achterhoek Noord- en Oost-Gelderland
Voldoet aan NNGB 76% 72% 73%
Voldoet aan de Fitnorm  55% 49% 50%
Is inactief1 9% 9% 9%
Sport minimaal 1 keer per week 41% 38% 37%
Maakt gebruik van sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 14% 13% 10%
Maakt gebruik van overige sport- en/of beweegactiviteiten in de eigen gemeente 12% 11% 10%
1: Beweegt op geen enkele dag minimaal 30 minuten
Als er een significant verschil (p<0,05) ten opzichte van de gemeente is, dan is dat vet weergegeven.

Meer gegevens over lichamelijke activiteit in de gemeente en de regio staan onderaan deze pagina bij 'Zie ook', Cijfers volwassenen en ouderen.

Verschillen tussen doelgroepen in de Achterhoek

O lichamelijke activiteit MIJ OV

Mannen voldoen vaker aan de NNGB en zijn minder vaak inactief dan vrouwen.

De 65- tot 75-jarigen voldoen vaker aan de NNGB en zijn minder vaak inactief dan de 75-plussers.

Naarmate het opleidingsniveau toeneemt, neemt het percentage ouderen toe dat voldoet aan de NNGB. Het percentage ouderen dat inactief is, neemt juist af met een hoger opleidingsniveau.

Ouderen die alleen wonen voldoen minder vaak aan de NNGB en zijn vaker inactief dan ouderen die samenwonend zijn. Dit verschil wordt verklaard doordat alleenwonende ouderen gemiddeld ouder zijn dan ouderen die samenwonen. Bij de andere verschillen tussen doelgroepen, is een verschil in leeftijd niet de verklaring.

Lichamelijke activiteit in Noord- en Oost-Gelderland

Het aandeel 65-plussers dat voldoet aan de NNGB, loopt uiteen van 66% in gemeente Montferland tot 77% in gemeente Lochem. De gemeente Oost Gelre (76%) behoort tot de gemeenten met de gunstige scores.

Het aandeel 65-plussers dat inactief is, loopt uiteen van 7% in de gemeente Aalten tot 13% in de gemeente Harderwijk. De gemeente Oost Gelre (9%) behoort tot de gemeenten met de gunstige scores.

O voldoet aan NNGBO is inactief

Bronnen

  • GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • Monitor volwassenen en ouderen 2016